Seguidores e seguidoras

domingo, 12 de abril de 2015

Nova cita de cría para Folosa manchada (Locustella naevia) na Mariña lucense

    A saída do sábado ía ser fundamentalmente herpetolóxica pero claro, se atopas isto nada mais saír do carro....


     Un macho cantor de Folosa manchada (Locustella naevia); unha das especies menos coñecidas da nosa ornitofauna, debido á sua escaseza e á dificultade para a detectar nos territorios de cría.

   Este exemplar, logo de cantar desde un pequeno arbusto, foi cara unha silveira, onde me deu unha alegría ao velo carrexando material de construción do niño: herbiñas e algo de musgo, aparentemente.


    A observación directa dunha Folosa manchada nativa é realmente complicada na nosa terra, pero vos aseguro que é unha experiencia que vale a pena.

Folosa manchada levando material para construción do niño

   Xa non só pola escaseza da sua poboación galega senón por seren un paxaro de hábitos peculiares e conduta certamente pouco común. Esa maneira de moverse entre a vexetación case como de leirón, esa discreción absoluta que fai que sexa incríbelmente difícil a súa detección, a delicadeza dos seus movimentos así como a sua tremenda timidez converten a observación dunha L. naevia en todo un acontecimento.

   Na seguinte imaxe, moi desenfocada, apreciamos un detalle diagnóstico da especie, como son as pintas escuras na área subcaudal (nas plumas do cú, vaia)


      Por desgraza, agora moitos ornitólogos galegos consideran máis importante a busca de novas especies para apontar na sua lista particular en vez  de traballar na procura de datos útiles que servan para coñecermos mellor o noso patrimonio natural.
     Hai diferentes Atlas e programas de seguemento que se están a levar a cabo nestes momentos (ALVAR, Atlas de hérpetos da SGHN, Atlas de Mamíferos do GEAS, e de aves da SEO, SACRE, RAM ,etc...) e necesitan máis colaboración. Sen embargo non faltará xente para ir ver a Thayer famosa en San Cibrao ou unha limícola rara que apareza en Ponteceso. Para iso sempre hai tempo e ganas, por suposto. De verdade sinto que non merecemos o tremendo legado que nos deixaron os Souza, Galán, Bas, Guitián, Silvar, Bermejo, e compañía....


    Desde aquí quero animar aos novos afeizoados que si participan nestes programas voluntarios (como Juan Gómez ou Óscar Chao) para que redobren esforzos. Observacións como esta Folosa manchada ou a dos Cirrios pálidos de Ferrol son consecuencia da perseverancia e da paciencia. Non fai falta ser un crack en identificación para descubrir cousas importantes. E seguro que o noso alterado e degradado medio garda aínda sorpresas para vós.

Folosa manchada (Locustella naevia)

    Os Chascos comúns xa teñen poliños. Un macho levaba unha suculenta araña e pousou para Bichos.

Chasco común (Saxicola torquata) carrexando bicada

   En Reinante atopei unha alta densidade de paxaros de mato (Prunella, Troglodytes, etc). Este Carrizo cantaba coa máxima concentración.

Carrizo (Troglodytes troglodytes) "dándolo todo"

   Un grupo de 6 Picas levantou voo. Polas datas poderían ser aínda Picas dos prados, mais esta da foto semella arbórea. Que opinades?

Pica (Anthus trivialis?)

   Como dicía a viaxe á Mariña obedecía ao interese por atopar varias especies de hérpetos que non lograra achar durante o traballo  de campo do atlas da SGHN. E para iso visitei varias charcas de canteira localizadas a través do Sig-Pac (ferramenta extraordinariamente útil!).


Charcas de canteira abandoadas

   A carón dunha delas, atopei ún deses obxectivos: o Sapiño comadrón, reprodutor habitual en augas permanentes como son as canteiras abandoadas.
   Dous adultos descansaban baixo a clásica pedra plana e de tamaño medio (os herpetólogos sabemos tanto de pedras como de hérpetos)


  Un rasgo característico deste sapo é a liña de verruguiñas vermellas a cada lado do lombo e a pupila vertical con luz intensa. É un anuro pequeno que non supera os 50-60 mm de lonxitude.
   Casualmente Alfonso Rodrigo publicaba onte mesmo unha foto en El Pernil dun Sapiño comadrón macho portando ovos. Debido ao intenso frío que fai na meseta durante o inverno os anfibios experimentan un retraso notable respeito dos que viven en áreas térmicamente máis favorábeis, como é a Mariña lucense. Seguramente estes exemplares da Devesa (Ribadeo) xa depositaran os ovos para que eclosionasen na charca.

Sapiño comadrón (Alytes obstetricans)

    O Sapiño comadrón posúe tres verruguiñas na palma da mao, que o distinguen do seu parente Alytes cisternasii (ausente no noso país)

Rasgo diagnóstico de Aytes obstetricans: 3 tubérculos metacarpianos

  Depois pasaba pola archifamosa "Charca de Rinlo", onde atopaba a Óscar Chao Penabad con quen estiven a facer varias prospeccións.
  Alí milleiros de cucharóns de Sapo corredor (Bufo calamita) abarrotaban as augas someiras. Comentábame logo Óscar que atopou restos de 8 sapos perto dalí, penso que predados por Lontra (Lutra lutra), logo de ver as fotos dos restos e dos excrementos do carnívoro.

Cucharóns de Sapo (Bufo calamita probablemente)

  Chegou a Primavera e con ela os insectos.Os odonatos son unha das ordes mellor coñecidas polos naturalistas afeizoados coma min, e este lavacú ficaba pousado na Charca de Rinlo

Lavacú de Fonscolombe (Sympetrum fonscolombii)

     As citas de odonatos podedes pasarllas a Martiño (a través de min) ou colgalas na web Biodiversidade Galiza e Norte de Portugal

    Conquerido o obxectivo primario (Alytes) fun polo secundario (Podarcis muralis), sabedor da dificuldade extraordinaria de atoparen poboacións fóra da fortaleza de Ribadeo. Pero teño a convición de que tivo que expandirse cara o Oeste, empregando os numerosísimos muros lindeiros e de casas que abondan na rasa da Mariña.


Muros vellos de pedra en Rinlo (Ribadeo)

  Neste caso, non fun quen. Únicamente atopei Lagartixas galegas.

Lagartixa galega (Podarcis bocagei)

      A charca de Rinlo é un humidal interesante durante o paso primaveral. Onte 2 Combatentes (Philomachus pugnax) e 1 Pernalonga (Himantopus himantopus) eran o máis salientábel.

Combatente (Philomachus pugnax)


  A Pernalonga estaba anelada. Óscar tirou algunha foto mellor para lla remitir a Antonio a ver qué nos conta El Señor de las Anillas.


Pernalonga (Himantopus himantopus)

   De volta para Ferrol parei nos montes de Lourenzá, perto de Mondoñedo. Quería ver como quedara aquilo logo das obras da A-8. Case mellor que non fose, pero algunha zona quedou intacta..

Monte Carracedo (830 m.) na Serra de Lourenzá


    Despídome coa foto desta Píntega común da variante bernardezi. Pedro Galán estudou a bioloxía reprodutiva de salamandra e segundo el as poboacións do Xistral son vivíparas, que paren xuvenís xa metamorfoseados, vaia. Probablemente este exemplar da serra de Lourenzá pertenza ao mesmo fenotipo (S.S. bernardezi puro)

Píntega común (Salamandra salamandra bernardezi)

  E ao loro coa próxima saída. Finalmente non será a Arribes, pero entusiasmará igualmente aos amigos herpetólogos (a excursión foi proposta de Martiño, non vos conto máis)

luns, 6 de abril de 2015

Especial sobre fotografía con cámaras bridge

  Estos dos últimos años de práctica fotográfica he estado disparando siempre en modo manual y con formato RAW, gracias a lo cual he aprendido algunos conceptos básicos sobre fotografía y post-edición con el software DPP. De esta manera y con sujetos estáticos he llegado a publicar fotografías que poco tienen que envidiar a las tomadas con un equipo reflex de gama media.

  Pongo cuatro imágenes tomadas de la manera habitual, aunque las de hoy no son de las mejores precisamente (ese dichoso tono magenta de los patos es culpa de blogger que cuando subes las fotos hace lo que le sale de los coj...esos):

 Collalba gris (Oenanthe oenanthe)

 Cerceta carretona (Anas querquedula)


 Porrón acollarado (Aythya collaris) hembra

     Sin embargo las cámaras como mi SX50 disponen de una serie de opciones muy prácticas para un fotógrafo de Naturaleza como son el HDR o la ráfaga de alta velocidad, que hoy me ha dejado realmente impresionado, por cierto. Pero para poder utilizar estas herramientas hay que abandonar el RAW y disparar en JPEG. Así pues en los próximos meses voy a practicar estas otras opciones con las que espero acabar de sacar todo el potencial a mi cámara, aunque para animales estáticos seguiré utilizando el formato sin comprimir.

  Hoy ha sido el primer día de clase. Para empezar probé unas fotos con el famoso "zoom inteligente" (100x dice Canon, reales son muchísimos menos), algo que no utilizaba nunca pues el RAW sólo permite el zoom óptico.

   Focal: 2400 mm ISO: 200   V: 1/800 seg   F:6,5 

 Focal: 2400 mm  ISO 200   V: 1/500   F: 6,5

   No quedan mal de todo, aunque hay que retocar muy poquito o se estropea la foto (ahora voy a volver a usar un Photoshop antediluviano y muy básico que tengo pero que cumple de sobras para mis conocimientos)

 Focal: 2400 mm   ISO: 160   V: 1/640   F: 6,5  

 Focal 2400 mm   ISO: 160   V: 1/800   F: 6,5

Focal: 2400 mm   ISO: 200   V: 1/1000   F: 6,5

      Bueno, lo del zoom inteligente famoso puede ser práctico en algunas circunstancias pero el verdadero motivo por el que vuelvo al JPEG es otro: la posibilidad de disparo en ráfaga, una opción fundamental para la fotografía de aves especialmente (quizá si en su momento la hubiese utilizado hoy mis citas de Vencejo del Pacífico estarían ya homologadas, por ejemplo).
   Van unas imágenes capturadas con el modo HQ o "ráfaga de alta velocidad con máxima calidad", un modo que me ha dejado IM-PRE-SIO-NA-DO.
   Estas primeras imágenes no son muy buenas porque andaba yo un poco perdido con los controles, pero nunca había visto una ráfaga tan rápida (si me dicen que eran 20 fps me lo creo). No hablamos de la ráfaga normal, que había usado antes y que calculo en 3 disparos /seg, sino de un modo que desconocía y que me encontré casualmente dentro del modo "escena".
   Al ser ráfaga en máxima calidad no permite usar zoom inteligente ni digital, sólo el óptico (como cuando usas RAW). Pero eso si, la velocidad de la ráfaga es supersónica, aunque limita la velocidad de disparo a 1/1000 seg, creo... El enfoque tan difícil sigue siendo el talón de Aquiles de las bridge.

 Prueba Nº1 con ráfaga HQ

 Prueba Nº2 con ráfaga HQ

 Prueba Nº3 con ráfaga HQ

 Prueba Nº4 con ráfaga HQ

Prueba Nº5 con ráfaga HQ

  Bueno...la cosa pinta bien. Ahora toca practicar.

  La segunda novedad de la jornada fue el modo HDR (Alto rango Dinámico). Pensaba que para realizar una imagen de éstas era necesario hacer las tres tomas y luego "montarlas" en casa con el software, pero resulta que hay un modo en que es la propia cámara dispara varias veces y ella solita edita la imagen final. O por lo menos eso me ha parecido.
  Lo malo es que sin trípode y con el viento tan fuerte que soplaba hoy la prueba que hice en Taraza salió fatal.

Imagen HDR con fuerte trepidación por ausencia de trípode

  Como sabéis, las bridge tiene un rango dinámico muy pobre, vamos, que sufren cuando hay fuertes contrastes de color, así que las fotos de paisajes con el típico cielo cubierto salen espantosas. Si aprendo a trabajar con este nuevo modo HDR creo que esos paisajes que tanto gustan a los lectores saldrán mucho mejor, por lo menos si pongo el trípode...

 Resumiendo, estoy que no me cabe una paja en el culo! Encontrar soluciones a dos de los problemas más grandes que me encontraba derivados de las limitaciones técnicas de la SX50 ha sido sin duda una inmensa alegría para mí.  Aunque para ello deba renunciar al RAW.

 Empieza un nuevo curso de aprendizaje. 

sábado, 4 de abril de 2015

Escribenta das canaveiras (Emberiza schoeniclus), o nosso tesouro ornitológico

   Nestas quinta e sexta festivas estivem a controlar a lagoa de Valdovinho. A canle fechóu estes dias e agora o nível hídrico está a subir, ainda que nestas alturas do ano nom se vai produzir nunca umha enchente como as de Outono. O normal é que abra e baleire en qualquer momento.

 Canle de desaugue fecha

 Um raposo "patrulhava" na zona da canle bem entrada a manhá. Sem dúvida que é un carnívoro bem fácil de observar durante a Primavera e Verao.

 Raposo (Vulpes vulpes) na riveira da canle

  Este Merlo semelha asustado ao verem o Raposo

 Merlo comum (Turdus merula)

    Pola contra as Azulentas están arestora a cantar a quanto dam. A Primavera está a estourar com força na comarca e muitas aves estám entregadas plenamente às tarefas próprias da criança.

 Azulenta (Prunella modularis), macho cantor

  Na lagoa da Frouxeira, avistava onte a primeira rolada de patinhos:

 Lavanco (Anas paltyrhynchos) fémea com rolada de 12 pitinhos

   As aves invernantes abandonárom quase completamente a lagoa, agás os 3 Patos cristados americáns (Aythya collaris) e algumhas Cercetas comuns (Anas crecca).  Sem embargo as Cercetas albelas (Anas querquedula) sumavam onte um total de 20 exemplares, umha das cifras mais altas dos últimos anos.

 Cercetas albelas (Anas querquedula), grupo de machos
 
    Polo méio nadava esta Cerceta com aparentes aberraçoes cromáticas, coma se fosse um macho em eclipse fóra de tempo. A ver o qué dim os expertos.

Cerceta albela com possíveis anomalias cromáticas?

    Na manhá da sexta feira acordava com Javier Cantil Rodríguez e o seu colega albacetenho Fran Tornero Iranzo para lhes monstrar a lagoa. Logo chegavam também Juanjo Iglesias e Emilio Vilariño. Todos desfrutamos coa observaçom desta Águia pescadora, rapaz habitual durante os passos migratórios.


      Sigo sem poder tirar fotos boas das suas acçoes de pesca. Normalmente por nom estar atento ou por mala escolha na velocidade.

 Águia pescadora (Pandion haliaetus) com peixe recém capturado

   A Tartaranha das junqueiras atacava polo "flanco esquerdo"


     Pouco a pouco vou melhorando a toma de fotos en voo (pensade que falo da bridge e em RAW, ou seja, sem possibilidade de refacho)

 Tartaranha das junqueiras (Circus aeruginousus) juvenil

  De limícolos, o mais salientável foi:

- 7 Combatentes (Philomachus pugnax) avistados o dia 2
- 2 Maçaricos rabinegros (Limosa limosa)
- 7 Biluricos comuns (Tringa totanus)
- 25 Pilros comuns (Calidris alpina) o día 3


Biluricos e Combatentes em voo

   De migrantes transaharianos, pois já chegárom as primeiras Lavandeiras boieiras, como ésta que via na canle:

Lavandeira boieira (Motacilla flava iberiae)

    Javi e Fran queriam conhecer a lagoa e desde logo que a conhecérom. Levei-nos a onde pouca gente foi, ao coraçom mesmo da canaveira:


    Agora as canas están secas e rompem con facilidade. O terreo tem pouca auga e caminha-se bem (relativamente). Dentro de dous messes o seu aspecto mudará radicalmente coa crecida do nível da auga e da vegetaçom palustre.

    Porém, aínda cómpre ter moooito coidado para nom se coar nas profundas canles que atravesssam a junqueira. Eu conheço-a bastante bem (a parte SW) e ainda por vezes levo sustos.


     Tentávamos comprovar a presença da Escribenta das canaveiras (Emberiza schoeniclus subsp lusitanica), um paxaro ameaçado de extinçom e que conta com um "plano de conservaçom" específico elaborado pola Junta de Galiza.

   E puidemos observar dous machos, úm dos quais permanecia cantando para deleite dos meus "invitados". Lamentávelmente nom se puido fotografar bem por estar moi metida entre a vegetaçom, mas Javi e Fran desfrutárom aprendendo o canto desta autêntica joia ornitológica.


  Ponho umha foto melhor tirada há dous anos no mesmo lugar. Melhor dito, umha foto nom,.... um luxo de foto!

Escribenta das canaveiras (Emberiza schoeniclus lusitanica) carrejando bicada

   Mirade qué faciana de felicidade lhes quedou aos rapazes:

 Fran Tornero (primeiro termo) e Javier Cantil (detrás)

   O mes que vém haverá que fazer o censo das parelhas reprodutoras de Escribenta. Incrívelmente semelha manter-se nesta sua última localidade de cria regular polo norte galego.

  As libelinhas começam actividade e esta Doncelinha pousóu perto de nós.

Doncelinha (Coenagrion/Ischnura sp)

    Sem embargo nom todo é tam bonito... Durante a prospecçom pola canaveira nom detectei nem um só rálido! (Gallinula/Rallus/outras).  Certo é que nom escolhemos o melhor dos horários (méio-dia), mas anos atrás isso nom seria obstáculo para levantar e escoitar unhas quantas destas aves.

  Sigamos sem fazer nada co Xavali!! (dese si que nos cansamos de ver rastros e autênticas auto-estradas polas que cruzam o humidal a diário)