Seguidores e seguidoras

domingo, 25 de outubro de 2026

400 Fochas comunes (Fulica atra) en Valdoviño

  Esta mañana me llevaba una grata sorpresa en mi visita a la laguna de A Frouseira (Valdoviño). Eso que la jornada fue pasada por agua. Mucha más que esos orballos que había leído en el pronóstico.

"Observatorio del Paraguas"

  En estos casos, y aunque esté hecho un desastre, viene muy bien el observatorio de torre.

"Observatorio de Torre"

  Con lluvia persistente como la que caía hoy fotografiar aves es ciertamente complicado. Lo bueno de la Sony RX10 es que no hay que cambiar los objetivos y además está sellada a la lluvia. 

Ánades frisos (Mareca strepera) bajo lluvia intensa
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.)  ISO:1600  V:1/40    F:4

    No quería subir de ISO 800/1600, así que tuve que inventar algo sobre la marcha. Por ejemplo apoyar la cámara sobre una estaca para quedarme en velocidades de obturación lentas. Así pude conservar una buena exposición con estos ánades frisos, pato estrella de la localidad y de alimentación vegetariana. Seguramente esas plantas que comen son Ruppia sp o Potamogeton sp.

Ánade friso (Mareca strepera) hembra alimentándose
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.)  ISO:800  V:1/50    F:4,5

Ánade friso (Mareca strepera) hembra
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.)  ISO:800  V:1/50    F:4,5

  La verdad es que no sé como demonios quedaron enfocados los patos con esas velocidades tan lentas para un bicho en constante movimiento. Todas las fotos fueron tomadas bajo la cobertura de un paraguas porque no paraba de llover o lloviznar.

Ánade friso (Mareca strepera) macho
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.)  ISO:800  V:1/40    F:4,5

Ánade friso (Mareca strepera) macho
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.)  ISO:800  V:1/40    F:4,5

Ánade friso (Mareca strepera) macho
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.)  ISO:180  V:1/40    F:4,5

  Un grupito de cercetas también comía en las proximidades del paseo peatonal. Casi ningún macho tiene aún el plumaje nupcial completo. Ya habrá tiempo.


Cerceta común (Anas crecca) macho

  La noticia vino cuando llegué al observatorio de torre. 

Fochas comunes (Fulica atra)

  Unas 400 fochas comunes (Fulica atra) se concentraban en la ensenada conocida como "Lago pequeno" y sus proximidades. Como llovía había dejado el telescopio en el coche, así que decidí tomar dos series de tres fotos intentando fragmentar el total en varias partes separadas y luego sumar todo en casa. Pero en este caso el método no me convencía (es muy difícil determinar donde acaban las fochas de una foto y donde empiezan las de la otra otra). Por si acaso hice un recuento allí mismo con los binoculares, a la antigua usanza.

Fochas comunes (Fulica atra) en el "Lago pequeno"

  El recuento fotográfico me daba un mínimo de 350 ejemplares. El censo "in situ" me dió unos 460 individuos. Seguramente habrá ocasión de contarlas como es debido, con el grupo descansando en aguas abiertas y telescopio. En cualquier caso esta cifra aproximada de 400 fochas no la contaba en Valdoviño desde hacía casi veinte años. Concretamente el 9/11/2008, cuando censé 501 fochas (clica). Por cierto, también había 170 porrones comunes (Aythya ferina); para que alucine la gente más joven con lo que ahora es considerado como rareza.

Fochas comunes (Fulica atra). Parte del total

  Si alguien tiene curiosidad os pego un enlace con todas mis observaciones de focha en Valdoviño subidas a eBird: aquí.

   Una enorme alegría volver a observar estos grandes grupos de focha, rálido que tuvo en este humedal uno de sus refugios otoñales más importantes de Galiza. Y ojo, porque estas concentraciones de otoño, suelen tener sus picos en noviembre o diciembre. Así que probablemente su número seguirá incrementándose en las próximas semanas. Animo al personal para que intente contarlas lo mejor posible (pero que nadie ponga eso de "número exacto", porque no va a ser cierto).

sábado, 24 de outubro de 2026

Control por la ría y cambio de hora

     Sigo haciendo visitas de control por la ría de Ferrol, a la espera de esas acuáticas invernantes que suelen llegar por estas fechas. Hoy, último sábado del año con horario de verano. 

Ría de Ferrol. Fotografía nocturna con autodisparo. 8:12 horas
Sony RX10 III (focal 70 mm equiv.)  ISO:100   V:3,2"   F:5

     Por lo visto el gobierno español y otros de la UE tienen previsto terminar con el dichoso cambio horario que sufríamos dos veces al año. El problema es que hay que decidir con qué horario se queda España; si con el de verano (UTC+2) o con el de invierno (UTC+1). Esperemos que sea con el de invierno, porque el de verano es una aberración para Galiza, que debería tener UTC+0, como Portugal o Canarias, por situación geográfica.

  Esa tercera posibilidad resulta una utopía. Creo que sólo el BNG ha planteado adaptar el horario de Galiza a nuestro huso horario,  pero si se hiciese un referéndum mucho me temo que perdería por goleada. La gente quiere horas de luz para estar en la playa o tomando una cerveza en la terraza con luz solar a las once de la noche. Es triste pero es así. Y pensar que este horario que hay ahora en España lo instauró Franco para estar sincronizados con la Alemania de Hitler...

Sony RX10 III (focal 50 mm equiv.)  ISO:100   V:4"   F:5

   El caso es que hoy tuve que esperar hasta las 8:40 h para poder tomar una fotografía "diurna". Supongo que a esa hora ya estaría dando el solete en Bilbo, Barcelona o València.

Playa de Maniños (Fene)

   Siempre que llevo la bridge me gusta practicar composición de paisaje. Poco a poco ya voy consiguiendo retratar aquello que quiero retratar. Me frustaba mucho ver algo con mis ojos y que luego la fotografía no se pareciese nada a lo que estaba en mi mente.

Rampa de Maniños en primer plano
Sony RX10 III (focal 160 mm equiv.)  ISO:100   V:0,8"   F:5

    Por supuesto no falta la clásica estampa del astillero en que trabajo.

Al fondo astillero de Navantia-Ferrol ("Bazan", cuando entré de aprendiz)

     Estos días los ferrolanos estarán escuchando el constante ruido de helicópteros volando sobre la ría. Al parecer están realizándose unas maniobras internacionales que tienen su centro de mando en la base de A Graña. Aunque estaban lejísimos (5 Km desde Maniños) tomé una foto por curiosidad. Después de recortarla muchísimo vale para ver. 

Helicópteros militares en la base naval de A Graña. Recorte

  En Neda estaba la pescadora. En otra estaca, algo más lejana.

Intermareales de la ría entre Narón y Neda (en círculo naranja la pescadora)

    Apoyando la Sony hice otra foto de ultrazoom con su correspondiente recorte. 

Águila pescadora (Pandion haliaetus).

 En Neda también había un grupito de golondrinas dáuricas. Probablemente un grupo familiar reproductor en el puente que tiene la AP-9 cerca de allí.

Golondrinas dáuricas (Cecropis daurica)

   Cuando empecé a bichear, a principios de la década de los ochenta, sólo había un punto de cría en toda la comarca de Ferrol: la presa del Eume, en A Capela (Alberto Monteagudo 1983). El 16/06/1992 pude observar una pareja allí (cita en eBird), aunque ya había visto antes un ejemplar en paso migratorio unos años antes en la laguna de Doniños (7/03/1989).

   Pienso que durante años esa presa del río Eume fue la única localización de cría posible/probable conocida en toda la mitad norte de Galiza. Ahora la "anduriña das pontes" es una especie nidificante común y bien distribuida por todo el país. Su expansión tiene mucho que ver con la construcción de puentes y viaductos, a los que parece estar estrechamente vinculada por el norte (en las comarcas del interior más montañosas o mediterráneas también cría en acantilados naturales).

Golondrinas dáuricas (Cecropis daurica)

  Y perdonad por ese fondo tan feo que tuve que emplear para que las golondrinas no se viesen negras. Tenía que escoger entre uralitas o cielo.

mércores, 21 de outubro de 2026

Comeza o outono

  Por fin rematou ese interminable verán ao que xa nos ten acostumados o cambio climático. Se no día 7/10/2026 tiñamos en Ferrol a primeira máxima diaria inferior aos 20ºC, esa tendencia consolidouse a pasada fin de semana cunha baixada importante tanto das temperaturas máximas como de mínimas, mentras que nas comarcas más frías de Ourense e Lugo xa se deron as primeiras xeadas (-5ºC onte en Calvos de Randín).

   Agora faltan esas chuvias persistentes durante días ou semanas que caracterizan o clima galego.

Chuvia caendo sobre Ferrol
OM-1 + Panasonic 14-42 mm  f:5,6   ISO:400   V:1/200   F:6,3

   Este enfriamento da atmosfera veu acompañado coa aparición dalgunhas especies invernantes na comarca de Ferrol e Golfo Ártabro: tordos reais (Turdus pilaris), tordos malvises (Turdus iliacus) ou mergo cristado (Mergus serrator). Hoxe daba unha volta rápida pola ría de Ferrol para ver se había novidades.

Ría de Ferrol desde Maniños (Fene)

 No centro da ría avistaba unha acuática mergulladora non identificada. Probablemente sería un corvo mariño real ou cristado, pero nalgunha foto parece quizá unha mobella.  Xa podería haber algún mergullón de pescozo negro (Podiceps nigricollis) mas non vin ningún.

Acuática mergulladora sp (Gulosus ou Gavia, seguramente)

 O inverno pasado tivemos unha lavandeira enloitada (Motacilla alba yarrellii) que pasou toda a estación nos peiraos de Barallobre (Fene). Esta semana apareceu un exemplar que por jizz semella tamén unha branca británica. Non puiden verlle a mitra negra nin sacarlle fotos boas, mas eses laterais de cor cincento tan escuro tiñan pinta de yarrelli (un xoven de 1º inv. ou unha femia).

Lavandera blanca (Motacilla alba ¿yarrelli?)

Lavandera blanca (Motacilla alba)

  No século XXI a aguia pescadora pasou de ser unha especie escasa e presente case exclusivamente na migración a ser común e habitual coma invernante en humidais de todo tipo, coma encoros ou rías. Fáiseme raro (pero bonito) vela todos os anos no fondo da ría de Ferrol.

Aguia pescadora (Pandion haliaetus). Desde aprox. 250 m con autodisparo sobre tripé

  En Neda viven Simón e Gabriel, dous irmáns paxareiros. Ún deles (non lembro quén) comentárame que falara cun colega mariscador para situar unha das estacas cerca da ribeira para poder fotografar á pescadora. Unha boa iniciativa, rapaces!

Aguia pescadora (Pandion haliaetus). Imaxe con recurte importante

   A mala nova da xornada é que o teleconvertidor MC1,4x parece que cascou de vez. Logo dunha caída da cámara en Moeche esta primavera, tivérao a reparar na casa dun compañeiro de traballo e fotógrafo. Pensei que quedara arranxado pero definitivamente semella que agora non hai bon contacto dos pines. Monteino ao Zuiko 300 e non focaba. Así que tiven que disparar só co 300 mm, unha estupenda óptica pero moi xusta de focal cando tes o bicho a 250-300 m.

Aguia pescadora (Pandion haliaetus). Toma desde aprox. 250 m

  Cambiando de tema, éste é un blogue principalmente naturalista, mas sabedes que tamén opino sobre temas de actualidade que me parecen importantes. Hoxe vin un titular gravísimo:


  Que Milei é unha persoa con algún tipo de desequilibrio mental semella obvio. Non o digo só polo seu aspecto senón polas súas estrafalarias declaracións. E que representa o que representa tamén resulta evidente (dame noxo cando emprega o termo "libertario" para se definir). Mas estas declaracións, realizadas en territorio español, parécenme dunha gravidade extraordinaria.

 Nunca votei ao PSOE nin probablemente o farei. E detesto en que se converteu a socialdemocracia por influencia da ideoloxía woke-podemita. Mas definir ao presidente español como o define e insinuar o que insinúa debera ter consecuencias diplomáticas inmediatas. Vaia todo o meu apoio ao PSOE diante deste ataque intolerable.

  Venme á memoria un episodio en que o presidente de Venezuela fixera graves acusacións contra o expresidente Aznar e o presidente Zapatero interviñera defendéndoo. Desde a discrepancia con úns e con outros, está claro que non todos son iguais. Hai demócratas, cos que podo estar en desacordo, e hai auténticos dementes próximos ao fascismo. Coma o chalado da motoserra.