Seguidores e seguidoras

xoves, 19 de febreiro de 2026

Achégase a primavera. Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)

 Esta vindeira fin de semana a xente vai volverse tola na Galiza. Logo de moitas semanas sufrindo a chuvia, o vento e o frío semella que teremos varias xornadas seguidas de sol e sen vento. 

    Nos tempos actuais iso quer dicir que nas terrazas dos bares non haberá sitio e que as praias estarán cheas de xente, maiormente paseando cans ceibes. Antes case ninguén acodía ás praias en febreiro, por moi bon tempo que fixese. O mascotismo xerou un incremento exponencial das visitas humanas a praias e sistemas dunares fóra da tempada de verán; estean protexidos ou non, tanto ten. A tranquilidade das praias galegas durante o inverno é algo que boto moito de menos.

  No século XX a cousa era ben diferente. Daquela estes primeiros días "primaverais" eran simplemente un adiantado anuncio da primavera. Flores temperás coma prímulas ou herba centella, as primeiras bolboretas, moitos anfibios comezando o período máis intenso da súa actividade, as primeiras lagartixas e lagartos activos.... Entre eses réptiles está o esgonzo ibérico, ún dos lacértidos máis escasos do noso país, pola súa distribuición tan limitada ás comarcas máis térmicas e secas.

Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)
Sony RX10 III (focal 214 mm equiv.)    ISO:125   V1/1000   F:5,6

 En 2020 e grazas ás indicacións de Martiño Cabana (unha aperta!) puiden fotografar este exemplar no sistema dunar de Lariño (Carnota). Aquél é ún dos poucos lugares da provincia coruñesa onde podemos observar a especie. O húmido e pouco solleiro verán que temos no norte da provincia ao norte do Golfo Ártabro impede que poidan vivir aquí especies tan mediterránicas. 

Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)
Sony RX10 III (focal 390 mm equiv.)    ISO:100   V1/500   F:7,1

   Foi un auténtico luxo poder fotografar aquel fermoso esgonzo ibérico. Haberá que voltar algún día co equipamento actual.

Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)
Sony RX10 III (focal 144 mm equiv.)    ISO:100   V1/500   F:7,1

martes, 17 de febreiro de 2026

Preocupación por el río Basteiro y observaciones en la ría

   Ayer la prensa informaba de que los ríos y arroyos que vierten a la ría estaban desbordados, como pasa en muchos inviernos especialmente lluviosos. Entre ellos el "Regato do Basteiro" que tantas buenas observaciones me dio el año pasado. Este lunes estaba así (cuando voy  en primavera suelo aparcar el coche junto a ese lavadero).

Foto: José Pardo (La Voz de Galicia)
 
  Las fotos son de José Pardo, fotoperiodista ferrolano que trabaja para La Voz de Galicia. Y que fue al instituto conmigo, por cierto (espero que no me denuncie por publicar sus fotos).

Foto: José Pardo (La Voz de Galicia)

 Fijáos como estaba en verano. Al fondo está mi coche, junto al lavadero.

Rego do Basteiro en verano

   Esta crecida ha llegado poco después de que el ayuntamiento haya limpiado el río, hace unos meses. La verdad es que sobraban algunas plantas invasoras que estaban ocupando ya la mitad del cauce, pero había otra flora acuática autóctona muy interesante. En cualquier caso la limpieza parece que no ha servido para nada y las casas de la zona se han vuelto a inundar. Mira tú que cosas...

Rego do Basteiro "sin limpiar"

  Esta madrugada me acerqué allí y comprobé que las augas habían vuelto a su cauce. Casi de noche tomé unas fotos rápidas a pulso que salieron casi negras.


  Aclarando con Lightroom se puede ver perfectamente que el arroyo ha bajado muchísimo.

Rego do Basteiro "limpio"

Rego do Basteiro (Neda)

    El desbordamiento es un proceso natural en muchas cuencas. Me preocupa más la limpieza, mejor dicho, el desbroce salvaje que han realizado en otoño. Con toda probabilidad este año no vamos a tener tantas libélulas ni ranas como el año pasado, aunque supongo que con el tiempo volverán (ya se han hecho limpiezas de este tipo antes). De todas formas empiezo a pensar que estas actuaciones repetidas por parte del concello pueden ser la causa de la desaparición de la gallineta (Gallinula cholopus) como especie reproductora en el Basteiro. 

 En Maniños observaba lejísimos uno de los colimbos que tenemos este año.

Colimbo grande (Gavia immer). Foto testimonial.

   El oleaje que levantó un remolcador pareció molestarle y salió volando, para mi disgusto.


     Después de dar una vuelta hasta el astillero de Navantia-Ferrol volvió a Maniños.

Colimbo grande en vuelo

    A este andarríos chico pude fotografiarle bastante más cerca, tanto como dos metros.

Andarríos chico (Actitis hypoleucos)
OM-1 + Zuiko 300 f:4   ISO:6400   V:1/100   F:4

  Esta mañana tuve tres oportunidades para fotografiar al martín pescador, la joyita más hermosa de la ría. Pero lograrlo es muy difícil. Tienes que verlo tú a él primero y además tener la cámara preparada. Si te detecta él antes o necesitas modificar los parámetros adios muy buenas.

    Aunque lejano, logré la primera toma con el nuevo equipo PRO (está recortada). Por desgracia en el máximo del rango de ISO nativo, así que apliqué la reducción de ruido con la I.A. del Lightroom. Pero estuve practicando un rato con la reducción de ruido manual que tiene el programa, con un sinfín de opciones: luminancia, crominancia, contraste, detalle, etc. Después de muchas pruebas conseguí un resultado bastante parecido a la I.A. 

Martín pescador (Alcedo atthis). Reducción de ruido con inteligencia artificial
OM-1 + Zuiko 300 f:4   ISO:25600   V:1/125  F:4

Martín pescador (Alcedo atthis). Reducción de ruido con inteligencia natural
OM-1 + Zuiko 300 f:4   ISO:25600   V:1/125  F:4

    Considero probable que el martín pescador vuelva a ser un reproductor común en la ría de Ferrol a corto o medio plazo. Como lo fue hasta que algunos de sus estuarios se convirtieron en cloacas, durante la segunda mitad del siglo XX. Conozco citas de cría aisladas relativamente recientes, pero desde que ha entrado en funcionamiento la red de saneamiento de aguas residuales la especie dispone de un hábitat mucho más apropiado en algunos pequeños esteiros donde crió históricamente (por comentarios personales de Pedro Cruzado o mi padre, Santiago Prieto Yáñez).

luns, 16 de febreiro de 2026

Restaurando fotos antigas (R.F.A.): barbantesa (Mantis religiosa)

 Antes de nada aclarar que eliminei o post anterior porque non me daba conta que eBird é unha web privada, non pública (para subir listaxes cómpre rexistrarse!). Así que borrei o pantallazo, non vaia ser. Pero segue a darme risa o comentario famoso, polo espontáneo e inesperado.

 Probando o apilado de enfoque coa mandarina viñéronme unhas ganas terríbeis de que chegue a primavera.  Como seguimos inmersos nunha sucesión interminábel de borrascas, apeteceume reeditar unhas fotos de barbantesa, ún dos artrópodos máis imponentes de Europa. Case todas son dun exemplar atopado no encoro das Forcadas nun ventoso 1/11/2022.

Barbantesa (Mantis religiosa). Fam. Mantidae
Panasonic G7 + Zuiko 100-400 f:6,3 (a 275 mm focal)   ISO:200   V:1/400   F:7,1

  Tamén doutro, fotografado en outubro de 2007 (hai case vinte anos!), coa Olympus SPZ510, unha cámara de 7,1 megapíxeles que comprara para documentar citas do atlas de hérpetos da SGHN, que estábamos actualizando daquela. Ía moi ben en macro, mas eu de fotografía sabía apretar o botón de disparo e pouco máis. Arreglei como puiden este JPEG de 1 Mb.

Barbantesa (Mantis religiosa)
Olympus SPZ510 (focal 38-380 mm equiv)   ISO:200   V:1/400   F:7,1

     Tamén proceden dun JPEG a primeira e a terceira foto deste post. Das seguintes xa gardoRAW.

Barbantesa (Mantis religiosa)
Panasonic G7 + Zuiko 100-400 mm f:6,3   ISO:200   V:1/250   F:8

Barbantesa (Mantis religiosa)
Panasonic G7 + Zuiko 100-400 mm f:6,3   ISO:200   V:1/320   F:6,3

  Xa tiña o teleconvertidor MC1,4x, que acoplei para ver o insecto máis en detalle.

Barbantesa (Mantis religiosa)
Panasonic G7 + Zuiko 100-400 mm + MC1,4x  f:9   ISO:320   V:1/200   F:9

Barbantesa (Mantis religiosa)
Panasonic G7 + Zuiko 100-400 mm + MC1,4x  f:9   ISO:200   V:1/125   F:10

  Nestas dúas últimas tomas sería interesante dispoñer do apilado de enfoque, mas non debe ser doado. Entre que a maioría dos insectos se moven moito e que na costa ferrolá sempre fai vento sería complicado que o resultado final saíse ben. Haberá que probar con bichos estáticos; por exemplo, unha libeliña pousada, ou un lacértido tomando o sol.