29/03/2026 Picas das árbores e escribidores amarelos

  Esta mañá fixen varias mostraxes polos altos que hai a cabalo entre os concellos de Narón e San Sadurniño, e que pertencen ás parroquias de Sedes e Santa Mariña do Monte respectivamente. O obxectivo era "monitorizar" (que se di agora) a presenza de dúas especies que posúen alí unhas poboación moi interesantes.

   Por unha banda a pica das árbores (Anthus trivialis), especie da que hoxe observaba os primeiros exemplares da temporada. Catro machos cantores na Golpilleira (Santa Mariña do Monte) e outro máis no Monte do Seixo (Sedes).

Pica das árbores (Anthus trivialis), macho cantor

  Esta pica é un paxaro que vive nas rexións máis "eurosiberianas" da Península. Pego o mapa que publica a páxina da S.E.O. Birdlife (a verdade é que non parece moi preciso para a rexión galega, quizá por falta de datos).

Mapa de distribuizón de pica das árbores publicado na web da S.E.O.

  Estes individuos observados hoxe semellaban os residentes nos seus territorios habituais.

Pica das árbores (Anthus trivialis)

    Previamente, e logo de facer unha mostraxe nocturna coa lanterna frontal en terras de Lamas (San Sadurniño) fotografaba estoutra pica. No momento e polo jizz pareceume unha pica das árbores. Ollando as fotos xa non o teño claro. Non cobro por dar opinións.

Pica sp (Anthus sp) fotografada en Lamas (San Sadurniño)

   O outro paxaro obxectivo da xornada era o escribidor amarelo. Atopei dúas parellas na contorna da Golpilleira, tamén ocupando territorios tradicionais destes últimos anos e por tanto exemplares reprodutores con bastante probabilidade.

Parella de escribidores amarelos (Emberiza citrinella) 

  Un dado moi importante para a súa identificación é a mitra (1) de cor parda, non gris ou verde, coma noutros escribidores.

Escribidor amarelo (Emberiza citrinella) macho de costas

Escribidor amarelo (Emberiza citrinella) macho

  Poño tamén o mapa que colgou a SEO na súa web. Ignoro o motivo pero é completamente diferente en formato ao da pica das árbores.

Mapa de distribuizón do escribidor amarelo na Península. Fonte: S.E.O. Birdlife

  Nesta entrada non engadín os parámetros fotográficos porque todos os bichos estaban moi lonxe e houbo que recurtar. Xa haberá tempo para iso. Hoxe o importante era o valor documental.

Escribidor amarelo (Emberiza citrinella) macho

    A SEO considera ao escribidor amarelo en perigo de extinción en base aos traballos levados a cabo no programa S.A.C.R.E. (no cual colaborei cinco anos). Polo visto a mudanza climática xunto aos cambios da paisaxe estarían detrás dun declive cifrado en aproximadamente un 60% da súa poboación española nos últimos 20 anos. Un dato certamente alarmante.

Parella de escribidores amarelos (Emberiza citrinella) 

    A maiores, esta poboación de escribidores amarelos é de máximo interés por estar localizada a só 250 m. sobre o nivel do mar e a 7 Km da costa en liña recta, algo bastante insólito en terras galegas.

  No seu momento estimei en 4-5 territorios de escribidor amarelo presentes na zona da Golpilleira, que abrangue aproximadamente unhas 12 has (11/04/2019 Noticiario Ornitoxeográfico da Sociedade Galega de Ornitoloxía). Había e hai máis noutros pontos destes planaltos que separan, mas tamén unen, os concellos de Narón e San Sadurniño. Haberá que estarmos atentos.

(1) Acepción para o termo"obispillo" en idioma galego

28/03/2026 Censo en el lago de Valdoviño

 Esta mañana acudí al lago de Valdoviño con la intención de hacer un censo de acuáticas (casi) completo, así que levé el telescopio. Pero la verdad es que no había mucha cosa. Para estar a finales de marzo y con situación mantenida de noreste esperaba alguna cosilla más.

 Os pongo los datos del censo:

• 1 Cuchara común (Spatula clypeata) hembra
• 51 Ánades frisos (Mareca strepera). 33 machos + 18 hembras
• ++ Ánades azulones (Anas platyrhynchos). No los conté porque estaban demasiado inquietos, volando en grupitos de aquí para allá. Y por vagancia, lo reconozco. Habría el clásico centenar de estas fechas
• 103 Cercetas comunes (Anas crecca). Una buena cifra entrada ya la primavera. Por ahora no he visto aún ninguna carretona, especialidad de la casa
• 0 Rascones comunes (Rallus aquaticus) detectados entre las 6:53 y las 8:14 h. Ojo al dato. El drama de los rálidos en esta laguna es alarmante
• 1 Gallineta común (Gallinula chloropus), y gracias
• 0 Fochas comunes (Fulica atra). Esto ya es más normal, pues la especie ha sido siempre reproductora muy escasa aquí (0-2 parejas habitualmente)
• 2 Andarríos chicos (Actitis hypoleucos)
• 1 Limícola no identificada en el "Lago Pequeno" (¿Tringa ochropus?)
• 5 Correlimos comunes (Calidris alpina)
• 26 gaviotas reidoras (Chrociocephalus ridibundus)
• Unas pocas gaviotas grandes (Larus michahellis/fuscus)
• 7+ Zampullines chicos (Tachybaptus ruficollis) en los lugares habituales (orillas oeste, sur y sureste). Probablemente eran 10-12 individuos
• 13 Cormoranes grandes (Phalacrocorax carbo)
• 1 Espátulas comunes (Platalea leucorodia)
• 2 Garcetas comunes (Egretta garzetta)
• 9 Garzas reales (Ardea cinerea)
• 1 Águila pescadora (Pandion haliaetus)
• 1 Aguilucho lagunero occidental (Circus aeruginosus) hembra, como casi siempre

Ánades frisos (Mareca strepera) y cercetas comunes (Anas crecca) en A Lapela

 Hoy tocan fotos de cerceta común, una anátida tan bonita como desconfiada, aunque en A Frouseira lo va siendo cada vez menos. Casi todas las tomas llevan algo de recorte, por la distancia.

Cerceta común (Anas crecca)

OM-1 + Zuiko 300 f:4 + MC 1,4x (f:5,6)  ISO:800  V:1/200   F:5,6

Cerceta común (Anas crecca)

OM-1 + Zuiko 300 f:4 + MC 1,4x (f:5,6)  ISO:800  V:1/200   F:5,6

Cerceta común (Anas crecca)

OM-1 + Zuiko 300 f:4 + MC 1,4x (f:5,6)  ISO:800  V:1/160   F:5,6

Cercetas comunes (Anas crecca)

OM-1 + Zuiko 300 f:4  ISO:400  V:1/160   F:4

Cercetas comunes (Anas crecca) en A Lapela

OM-1 + Zuiko 300 f:4 + MC 1,4x (f:5,6)  ISO:1600  V:1/400   F:5,6

Cerceta común (Anas crecca) hembra

OM-1 + Zuiko 300 f:4 + MC 1,4x (f:5,6)  ISO:800  V:1/320   F:5,6

Cerceta común (Anas crecca)

OM-1 + Zuiko 300 f:4 + MC 1,4x (f:5,6)  ISO:800  V:1/320   F:5,6

Cerceta común (Anas crecca)

OM-1 + Zuiko 300 f:4 + MC 1,4x (f:5,6)  ISO:800  V:1/320   F:5,6

  A todo esto, si hace unos meses comentaba la presencia de un individuo que pasea su rotweiller a diario sin bozal y casi siempre sin correa, pues ahora ya son dos. Por supuesto "son muy buenos y no hacen nada" pero ojo también con eso. La policía local y la guardia civil ni están ni se les espera.

26/03/2026 Visita de control á Frouseira

   Levamos días con vento de nordés e iso de primavera habitualmente significa parada de migrantes. Por ese motivo fixen hoxe unha visita rápida á lagoa de Valdoviño. Porén, sen telescopio resulta complicado por non dicir imposíbel controlar ben o intermareal e a ribeira oeste. De todos os xeitos non semellaba que houbese especies típicas da pasaxe de marzo, coma fuselos de rabo negro, combatentes, píllaras pequenas ou cercetas albelas.

Parella de patos cincentos (Mareca strepera)

OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4  ISO:200   V:1/320   F:4

   Os lavancos reais aparecen cada día en lugares máis raros. A esta parella parece que lles estaba rondando pola cabeza facer o niño no alto dunha palmeira. Quen vería aos pitos botándose a terra ao estilo dos Bucephala sp.

Lavancos reais (Anas platyrhynchos)

  A cerceta eurasiática é unha anatídea cuxo número foi medrando desde os anos oitenta do século pasado. En datas tan avanzadas coma un 28/03/2026 aínda fican na lagoa 90+ exemplares (contados coa cámara). Normalmente a estas alturas poucas eurasiáticas quedarían, aparecendo xa algunhas cercetas albelas (Spatula querquedula), que pola contra vense agora en menor número, penso.

Cercetas eurasiáticas (Anas crecca). Parella

OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:200   V:1/320  F:5

Cerceta eurasiática (Anas crecca). Macho

OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:200   V:1/640  F:4,5

Cerceta eurasiática (Anas crecca). Femia

OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:400   V:1/400  F:4

  

 A verdade é que esperaba algunha novidade máis.   

Garza real (Ardea cinerea)

OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:200   V:1/320  F:4

 O que segue a sorprenderme é a presenza regular de virapedras na ribeira leste durante todo o período invernal (antes aparecían únicamente nos pasos). 

Virapedras comúns (Arenaria interpres)

OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:400   V:1/400  F:4

  Ademáis o virapedras é un ave moi "agradecida" para o fotógrafo. Seguramente unhas das limícolas máis confiadas que temos na Galiza.

    Nestas alturas están a mudar a penaxe de inverno para a nupcial. En maio poderemos velos coa muda completada.

Virapedras común (Arenaria interpres)

OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:400   V:1/400  F:4,5

Virapedras comúns (Arenaria interpres)

OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:400   V:1/320  F:5,6

  A predición meteorolóxica anuncia que persiste esta situación con ventos de nordés. Así pois é altamente probábel que aparezan algunhas das acuáticas que mencionei no primeiro parágrafo. Haberá que estarmos atentos.