Seguidores e seguidoras

mércores, 11 de marzo de 2026

Empieza la temporada en el Basteiro

   El pequeño arroyo de O Basteiro ha bajado mucho su nivel desde la crecida de hace un mes (clica). 

Rego do Basteiro (Neda)

  De hecho en algunas zonas se ve demasiada piedra para lo que me gustaría.

Tramo más naturalizado del río
 
 Hay que recordar que O Basteiro fue en origen un canal artifical para derivar agua de la presa del Belelle. Aun así tiene cosas muy interesantes.


   La vegetación de macrófitos acuáticos ya se está regenerando.

Brotes de espadaña (Typha latifolia)


Espigas de agua (Potamogeton, natans probablemente)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:400  V:1/200   F:7,1

 La tarde estaba fresca pero había tres ranas verdes activas (una incluso cantó brevemente).

Ranas verdes (Pelophylax perezi)

  Los azulones ya van "cogiendo posiciones". Pienso que puede haber dos parejas reproductoras diferentes, aunque la mortalidad de pollos es altísima en este cauce. Algunos paisanos me decían que era culpa de las ratas. También he visto unos excrementos de mustélido que no conocía y que podrían ser de visón americano (la semana pasada José Ramón encontró uno atropellado en las afueras de Ferrol). 

Ánade azulón (Anas platyrhynchos)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:400  V:1/500   F:5,6
 
 El otro día fotografiaba varias especies de la familia de las chinces acuáticas (orden Hemiptera, suborden Heteroptera). Ayer tocaban escarabajos acuáticos (orden Coleoptera).

 Un grupito de escribanos de agua nadaban en una zona remansada.

Escribanos de agua (Gyrinus natator o similar). Fam. Gyrinidae

 Siempre me ha fascinado este diminuto escarabajo. A diferencia de otros escarabajos acuáticos, como la familia Dytiscidae, los Gyrinidae nadan en la superficie dando vueltas en círculo como si quisieran marearse, aunque a veces se paran. Si son asustados pueden sumergirse.

Escribano de agua (Gyrinus natator o sim.)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:400  V:1/250   F:4

  Al igual que los ditiscos son depredadores, aunque consumen presas mucho más pequeñas, como larvas de mosquito. A modo de curiosidad los escribanos de agua tiene los ojos "partidos en dos", con una parte que enfoca dentro del agua y otra que mira por encima de la superficie. Un bichito realmente encantador.

Escribano de agua (Gyrinus natator o sim.)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4 + MC1,4x  (f:5,6)  ISO:400  V:1/250   F:5,6

  En el Basteiro no hay mirlos acuáticos. Sólo estorninos "acuáticos", ahora en plumaje nupcial (las fotos tienen bastante recorte).

Estorninos negros (Sturnus vulgaris)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:400  V:1/400   F:5,6

Estornino negro (Sturnus unicolor)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:800  V:1/1000   F:5,6
 
   Un gorrión común posó así de orondo:

Gorrión común (Passer domesticus)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:800  V:1/640   F:5,6

Gorrión común (Passer domesticus)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:800  V:1/640   F:5,6

  Supongo que estaría vigilando si ya había libélulas, porque el año pasado los gorriones del Basteiro se confirmaron como auténticos depredadores muy especializados en la captura de pequeños odonatos. En múltiples ocasiones pude documentar una predación muy intensa sobre zigópteros como Pyrrhosoma nymphula y, sobre todo, Coenagrion mercuriale, de la cual hubo una emergencia estimada en unos 1000 ejemplares a finales de abril.

Gorrión común (Passer domesticus)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:800  V:1/640   F:5,6

Gorrión común (Passer domesticus)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:800  V:1/640   F:5,6

  Y con estas bonitas fotos del humilde gorrión terminamos el primer post de la temporada dedicado a este igualmente humilde cauce fluvial. La fotografía me ha hecho ver el mundo con otros ojos, apreciando ahora cosas que antes quizá no consideraba en su justo valor.

domingo, 8 de marzo de 2026

Comeza a temporada en Moeche e "bimbo" persoal

  Esta mañá voltaba por terras de Moeche para comezar a temporada primaveral nun lugar que me deu moitas satisfaccións o ano pasado, grazas tamén á persistencia nas miñas visitas (as moitas horas que pasei aburrido sen ver gran cousa non se reflicten neste blogue).

Buxato común (Buteo buteo)

 Os cantos de papuxa das amoras, carriza, subidor común ou tordo músico acompañáronme na camiñada mas nesta ocasión non houbo colaboura co fotógrafo.

Tordo músico (Turdus philomelos)

Pimpín común (Fringilla coelebs)

  Existe un apozamento no que sempre paro pola posibilidade de observar sapo común, algo que non ocorreu aínda por mais que o hábitat resulta óptimo. Porén, hoxe tiven unha pequena alegría cando comprobei as fotos na casa.

Zapateiros. Gerridae lacustris ou similar (esda) e Aquarius najas ou similar (drta)

  Dentro da enorme orde das chinches (Hemiptera) hai un montón de especies que viven na auga, ben por debaixo dela ou ben na superficie, caso dos coñecidos zapateiros (Observation non amosa nome galego para estes insectos así que emprego o que lle escoitaba a meu pai).

 Xa tiña fotografado o zapateiro de lagoa (Gerris lacustris ou unha especie moi semellante) e ao zapateiro de río (Aquarius najans idem), ambos da familia Gerridae. Sen embargo nunca fotografara antes un zapateiro da familia Veliidae, ou iso me parece na imaxe.

Velia sp? (Fam. Veliidae?)

  Á espera do que dictaminan os revisores de Observation enviei un par de fotos a ver se valen para identificación (con insectos non é tan doado como coas aves!). Emilio, se estás por aí, maniféstate.

   A edición dixital con programas de fotografía é moi interesante para o naturalista. Por exemplo para non confundir á I.A. que empregan as plataformas de ciencia. Na mesma foto aparecían dúas especies diferentes, así que para axudar na identificación eliminei os zapateiros de lagoa deixando na composición únicamente o suposto relo de auga (nome inventado por min para a ocasión).


Borrando elementos da composición

 Logo de editar, borrar e recurtar moito o orixinal, ésta é unha das imaxes que subín para que os entomólogos de Observation dispoñan dun mellor apoio visual.

Posíbel relo de auga (Velia sp?)

    A primavera está chamando á porta. Esta mañá fotografaba algunhas flores típicas de comezos da estación. Un 300 de focal fixa non é a mellor opción para estes casos. Fixen o que puiden.


Agrión de prado (Cardamine pratensis)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4    ISO:1600   V:1/200   F:4

Caltha palustris
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4    ISO:1600   V:1/160   F:5,6

Primavera común (Primula vulgaris)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4    ISO:1600   V:1/200   F:4

  Nunha finca abandonada hai varias plantas ornamentais moi vistosas. Non sei se son rosas o camelias, pero sempre que paso por alí lembro a María (miña parella, falecida hai dous anos). Un día, mentras pasaba por aló, pensei en levarlle unha ou dúas destas flores. Finalmente non o fixen porque me daba un pouco de pena arrincalas. É unha desas cousas que che quedan na memoria para sempre.

OM-1 + Zuiko 300 mm f:4    ISO:6400   V:1/160   F:5,6

sábado, 7 de marzo de 2026

7/03/2026 Despidiéndome de los cuellinegros

  Quizá se queden una o dos semanas más, pero los zampullines cuellinegros han iniciado el retorno rumbo a sus cuarteles de cría en el centro del Continente o en el centro de la Península, quien sabe.

 Esta mañana sólo había cinco ejemplares frente a la rampa de  Maniños.

Zampullines cuellinegros (Podiceps nigricollis)

Zampullín cuellinegro (Podiceps nigricollis)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:3200  V:1/400   F:4
  
  Uno de los ejemplares mostraba un tono rojizo en cuello y pecho, algo que parece inusual en el plumaje nupcial de un zampullín cuellinegro, que se caracteriza por tener el cuello negro, tal como indica su nombre vulgar.

Zampullín cuellinegro (Podiceps nigricollis)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:3200  V:1/400   F:4

  Me pregunto si se este bicho podría tener hibridación con zampullín cuellirojo (Podiceps auritus). Una pregunta que hago al público, especialmente a aquellos más viajaos, que hayan visitado zonas de reproducción en el norte de Europa donde convivan ambas especies. A mí desde luego las fotos me han dejado completamente desorientado.
  
Zampullín cuellinegro (Podiceps nigricollis)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:3200  V:1/400   F:4

   Vamos con una rareza. Porque a este paso la antaño abundantísima gaviota reidora va camino de convertirse en eso: en una rareza. De los 3000 ejemplares que invernaban en la ría de Ferrol hace poco más de una década hemos pasado a sólo unos pocos cientos (siendo generoso), que de seguir así se convertirán en unas decenas. Por motivos que desconozco esta bonita gaviota ha experimentado uno de los declives más catastróficos de entre nuestras acuáticas invernantes. Supongo que dentro de unos años habrá romerías de coleccionistas buscando ejemplares de esta especie en Galiza, como sucede ahora cuando aparece alguna Bonaparte.

Gaviota reidora (Chroicocephalus ridibundus)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:400  V:1/500   F:4

OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4 + MC1,4x (f:5,6)  ISO:800  V:1/400   F:5,6

   La invernada va terminando. Por desgracia nuestro país (Galiza) es muy pobre en cuanto a acuáticas reproductoras debido al raquítico tamaño de nuestros humedales de agua dulce, cortesía de la dictadura de Franco y su plan de desecaciones masivas. Creo que no hay un solo naturalista gallego que no desee con toda su alma que se pueda llevar a cabo el ambicioso e ilusionante proyecto del que ya hemos hablado aquí (pincha). Sin lugar a dudas sería la noticia del siglo a nivel de conservación.