Seguidores e seguidoras

sábado, 8 de agosto de 2026

Paisajes suburbanos, urbanos y cambio climático

   Mi vida ha trascurrido a caballo entre los ayuntamientos de Ferrol y Narón, donde pasé mi infancia y parte de la adolescencia. Cuando salgo a caminar me gusta pasar por mi antiguo barrio ("Las casas de la Marina") y también por A Solaina. 

    La gente que nos criamos allí en los años setenta y ochenta mantenemos una conciencia muy de barrio. Todos íbamos al mismo colegio, todos éramos hijos de militares (de la Armada) y todos nos conocíamos. Pueden haber pasado cuarenta años pero te encuentras a alguien de las casas y siempre surge una empatía especial. Fue una pena que la heroína destrozara tantas familias.

Mi barrio natal

    En sus alrededores transcurrían mis primeros años de vida como naturalista aficionado. Donde están todos esos coches aparcados de la siguiente foto había un parche de brezal atlántico, prados y matorral donde descubrí el encanto por la vida natural. Pequeñas acequia de riego llenas de tritones (Lissotriton boscai y helveticus); brañas con sus ranas bermejas (Rana parvipalmata) o insectos espectaculares como la mantis (Mantis religiosa). Y los fascinantes luciones (Anguis fraguilis), que algunos compañeros de clase cogían para meterlos en los buzones del portal. 


    En el vecino barrio de A Solaina hay una colonia de aviones comunes que todavía resiste las limpiezas de la comunidad de vecinos.

Edificio con pequeña colonia de avión común (Delichon urbicum)

 El miércoles observaba un grupo de 25 aviones volando sobre mí. Ya he contado que durante mi infancia era la "golondrina común" que conocía (había decenas de nidos en mi barrio).

Aviones comunes (Delichon urbicum)

Nidos de avión común (Delichon urbicum)

    El paseo fue de unos cinco kilómetros. Otras veces los hago mucho más largos. En cualquier caso se agradece llevar equipo ligero, como la Sony RX10 III.

De paseo por la zona de San Xoán (Ferrol) 

Frontera entre Narón y Ferrol  (al fondo las casas de la Marina)

 En Santa Icía hay un pequeño puente peatonal sobre la vía del ferrocarril de vía estrecha, el FEVE, que tiene su estación terminal en Ferrol. 

Vía del FEVE
 
   Volviendo para casa tomé una foto mi barrio actual, ya en el casco urbano de Ferrol. Una zona que hace veinte años era la zona pija de la ciudad. Hoy empieza a meter miedo (sobre todo por lo que tenemos en O Inferniño, el barrio de enfrente).

Calle Venezuela (barrio ferrolano de Ultramar)

   Estamos en agosto y pronto terminará el suplicio que implica la convivencia con las gaviotas patiamarillas. Aunque suene políticamente incorrecto convivir con ellas es un problemón, agravado por el cambio climático, porque ahora resulta muy necesario dormir con las ventanas abiertas durante muchas noches del verano (algo que antes no sucedía). Y la escandalera que montan las gaviotas a cualquier hora de la noche o madrugada impide dormir al personal. Por no hablar del tema de los excrementos sobre la ropa de los tendederos o los ataques de los adultos a los peatones que pasan cerca de los nidos. Es un problema muy serio para cualquier comunidad de vecinos; y quien no lo vea es un ultra ciego, que los hay en todas partes.

Gaviota patiamarilla (Larus michahellis) juvenil

Gaviota patiamarilla (Larus michahellis) adulto
 
     Al hilo de eso que comentaba sobre esta nueva normalidad de tener que dormir con las ventanas abiertas en el verano ferrolano me topaba hoy con un enlace bien interesante en un diario generalista:

 
   Frente a las hordas de negacionistas siempre es bueno publicitar las palabras de los que saben. Y este hombre, el doctor González Alemán, sabe de lo que habla.


   Me ha impactado el gráfico con las anomalías térmicas en todos los veranos de España desde 1950. Los que ya peinamos canas ya lo sabíamos por experiencia propia (nací en 1970), pero verlo en el diagrama de barras impresiona aún más.

Anomalías térmicas en España desde 1950. Fuente: Doctor González Alemán (Twiter)

  La que se nos viene encima. Abróchense los cinturones que vamos a hacer un aterizaje forzoso!

venres, 7 de agosto de 2026

Forcadas: agonía dun encoro

   Penso que todos os naturalistas, independentemente das viaxes que poidamos facer, temos unha lista de espazos naturais próximos e favoritos. Lugares aos que chegar en quince minutos ou media hora en carro desde casa. No argot paxareiro emprégase o termo inglés de "local patch". Un termo difícil de traducir e que por iso manteño na língoa de Shakespeare.

   Ún dos meus local patch foi o encoro das Forcadas, en Valdoviño. Un encoro que está agonizando debido a unha morea de factores de todo tipo. Este ano, a maiores, a seca.

Enseada do Pereiro completamente seca

  Xa comentei que a observación naturalista é cada ano máis complicada neste humidal. Básicamente debido a :
  • Proliferación de vexetación arbustiva que impide a visión desde lugares onde dispuñas dunha boa perspectiva para censar acuáticas
  • Abandono de pistas e corredoiras que accedían ao encoro, actualmente impracticábeis se non vas cun machete ou unha fouciña
  • Instalación masiva de pastores eléctricos en prados polos que antes podías acceder 
  • Aparición de especies invasoras como Procambarus ou Velutina, que causaron unha caída brutal na biodiversidade
  • Verquidos procedentes de granxas que provocaron unha alarmante eutrofización  
  • (Secundariamente). Actividades recreativas coma pesca e deportes acuáticos de remo ou vela, que tamén xeneran molestias á avifauna e á flora (son testemuña).

Cola de Vilaboa

 Se tedes curiosidade podedes chusmar a miña listaxe de hoxe. Feita únicamente na ponte da enseada do Pereiro. Non tiven ánimo para máis.

 A salientar a exótica aparición de tres ibis mouros na cola de Vilaboa. Supoño que gostarán do cangrexo vermello, ou non se entende.

Ibis mouros (Plegadis falcinellus). Toma documental

Ibis mouros (Plegadis falcinellus). Toma documental

  Para acabar de anoxarme non se me ocorreu outra cousa que volver pola Frouseira. Non lembraba o da valla maldita ata que volvín a vela.


"Cousas veredes". Óleo sobre lenzo anónimo

 O sentido deste despropósito podemos razonalo únicamente tal que así:

  "- Non podemos multar aos infractores porque perdemos moitos votos dos propietarios caninos. Pero podemos construir unha valla de madeira, que non serve para nada pero mola, e quedamos de fruta madre. Ademáis damos ganancia a un amigo que ten unha empresa de carpintaría".

 Ás veces pregúntome que terei feito nunha vida anterior para merecer todo isto.

xoves, 6 de agosto de 2026

Cozo (Capreolus capreolus). Unhas fotos moi esperadas

 Antonte tiven un pequeno accidente co Zuiko 300. Non é grave pero estes días vou ter que usar o Pana ou a Sony RX10, que foi o que fixen esta mañá.

"Camiño das martarañas", 7:20 hora zulú

   Na linguaxe científica eses pequenos parches forestais no medio de áreas agrícolas denomínanse coma "bosques illa". Nas regas de Moeche existe ún no que considero altamente probábel que naceran os cachorros da femia de martaraña bautizada coma Chosca. Ao carón dese bosque illa hai un campeiro que sempre me pareceu un hábitat ideal para observar corzo.

Parcela situada xunto ao bosque illa
Sony RX10 III (focal 30 mm equiv.)  ISO:400   V:1/100  F:4

    Hoxe tiven a fortuna de facer as fotografías que sempre desexara nas moitas veces que pasei xunto ao sitio. Un macho de corzo aparecía no lugar perfecto para a fotografía perfecta (se houbese equipamento axeitado e un fotógrafo de verdade).

Corzo (Capreolus capreolus) macho
Sony RX10 III (focal 520 mm equv.)   ISO:1600  V:1/200   F:4

     A esas horas da madrugada e aínda por riba con néboas houbo que subir até uns niveis de ISO óptimos para a OM-1, mas xa moi altos nunha bridge.

Corzo (Capreolus capreolus) macho
Sony RX10 III (focal 70 mm equv.)   ISO:800  V:1/125   F:4

    Porén, foi unha observación moi fermosa. O corzo viume, pero ficaba tranquilo sen escapar correndo coma fan sempre. Eu non daba creto. De feito seguía alimentándose coma se nada.

Corzo (Capreolus capreolus) macho
Sony RX10 III (focal 600 mm equv.)   ISO:800  V:1/125   F:4

Corzo (Capreolus capreolus) macho
Sony RX10 III (focal 600 mm equv.)   ISO:1600  V:1/200  F:4

Corzo (Capreolus capreolus) macho
Sony RX10 III (focal 60 mm equv.)   ISO:1600  V:1/200  F:4   
 
Corzo (Capreolus capreolus) macho
Sony RX10 III (focal 600 mm equv.)   ISO:1600  V:1/200  F:4

Corzo (Capreolus capreolus) macho
Sony RX10 III (focal 600 mm equv.)   ISO:1600  V:1/200  F:4
  
    Mágoa non ter a OM-1 co Zuiko, porque nesas condicións de luz había notarse moitísimo a diferencia de calidade. Iso si, a focal variable dunha bridge permite facer composicións inalcanzábeis para unha focal fixa. E nese lugar era obrigado. Especialmente porque tamén aparecía unha femia de corzo. O motivo polo que o macho non fuxira tan rápidamente.

Corzo (Capreolus capreolus) femia
Sony RX10 III (focal 400 mm equv.)   ISO:1600  V:1/125  F:4

     Outra nova do día foi a sorpresa de ver xuvenís de picanzo no territorio T1. Finalmente houbo tres parellas reprodutoras na zona de As Regas. 

Xuvenil de picanzo vermello (Lanius collurio)
Sony RX10 III f:4 (focal 600 mm equiv.)  ISO:400   V:1/160  F:4 

Paisaxes de Moeche
Sony RX10 III (focal 40 mm equiv.)  ISO:100   V:1/80  F:5

Paisaxes de Moeche
Sony RX10 III (focal 50 mm equiv.)  ISO:100   V:1/80  F:5