Durante os traballos de campo levados a cabo para o Atlas de anfibios e répteis de Galiza coordenado pola S.G.H.N. Manuel Arzúa Piñeiro e máis eu recollimos moitas citas de saramaganta galega (Chioglossa lusitanica). En parte porque as nosas comarcas de mostraxe estaban case todas no cuadrante NE do país, a zona máis favorábel para un endemismo tan esixente no relativo ás condicións de humidade permanente. Tamén avanzamos moito no coñecimento da área de distribución da lagartixa da braña (Zootoca vivipara), algo do que me sinto especialmente orgulloso, a verdade. De feito acabamos redactando nós o texto para estas dúas especies (e algunhas mais).
Bichos e demais familia
Seguidores e seguidoras
martes, 13 de outubro de 2026
Saramaganta rabilonga (Chioglossa lusitanica), o bicho máis galego de todos?
Saramaganta rabilonga (Chioglossa lusitanica)
Revisando o arquivo fotográfico que teño atopei estas fotos e me apetecía editalas de novo. Falamos dun urodelo que só existe no norte de Portugal, na Galiza e Asturies. Ademais ten unhas preferencias de hábitat moi marcadas por lugares con humidade e sombra permanentes, coma son eses pequenos regatos e mananciais tan habituais das fragas galegas.
Saramaganta rabilonga (Chioglossa lusitanica)
Sony RX10 II (focal 50 mm equiv) ISO:800 V:1/100 F:4
Este exemplar foi fotografado noutro lugar do val do Xubia, pero a seguinte foto reflicte moi ben o hábitat típicamente ocupado pola especie. Tomei a foto coa Canon SX50 (opa, Manolo). Coma non había luz ocorréuseme poñer o tripé e facer autodisparo con exposición longa. Non quedou mal de todo (tampouco tiña moitas opcións de composición).
Fraga de Naraío (San Sadurniño) 3/05/2015. Toma con autodisparo sobre tripé
Canon SX50 (24-1200 mm) f:6,5 ISO:80 V:1" F:8
Ademáis da súa limitada área de distribución a nivel mundial a saramaganta ten un aspecto serpentiforme que a fai moi diferente ao resto dos urodelos peninsulares. É tan especial que ata entra no radar dos rarólogos paxareiros, que xa me teñen preguntado por ela.
Saramaganta rabilonga (Chioglossa lusitanica)
Saramaganta rabilonga (Chioglossa lusitanica). Toma algo recurtada
Sony RX10 II (focal 50 mm equiv) ISO:800 V:1/100 F:4
E falando da Sociedade galega de Historia Natural, no arquivo de fotos abrín tamén un cartafol do que case non me lembraba, dunha excursión a Ortigueira con compañeiros da SGHN-Sada/Ferrol:
Un servidor dando indicacións con 19 anos menos
Case nen me recoñezo con ese "pelaso" travoltiano. Son bastantes anos mais e moitos os disgustos vividos desde entón. Precisamente o período máis duro e difícil da miña vida.
Ollando polo teles coa guía de aves de Baía, xunto ao seu ilustrador, Calros Silvar
Vémonos na próxima entrada, bichistas.
domingo, 11 de outubro de 2026
Novedades en la ría de Ferrol
Sábado y domingo tocó "reposo" y sólo fui dar un par de vueltas por la ría de Ferrol. Aproveché para practicar el revelado de los RAW con la Sony en tomas de paisaje.
Puente de la AP-9 entre Neda y Narón
Sony RX10 III (focal 115 mm equiv.) ISO:100 V:1/200 F:4
Desembocadura del Belelle (Neda)
Sony RX10 III (focal 33 mm equiv.) ISO:100 V:1/250 F:3,2
Hoy me pasó una cosa muy curiosa. Llegué temprano a los muelles de Barallobre (Fene) y me puse a limpiar el salpicadero, el parabrisas y la moqueta del coche. Con las puertas abiertas y utilizando los productos habituales (el coche de un naturalista suele estar bastante sucio). Entraba por una puerta y después por la otra. Ya sabéis como es esto los que tengáis coche.
En Barallobre
Cuando terminaba y empezaba a amanecer me di cuenta que las acuáticas que descansaban en el intermareal a escasa distancia del coche no habían hecho ni p. caso de mi presencia. Pero fue sacar la cámara y apuntarles para tomar una foto y comenzaron a alejarse. Supongo que en el subconsciente heredado de las aves se conserva la amenaza que supuso la caza durante tantos siglos.
Ánades azulones (Anas platyrhynchos). Toma recortada y aclarada con Lightroom
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.) ISO:800 V:1/160 F:4
El sábado había visto también en Barallobre una lavandera blanca que me pareció enlutada (M.a. yarrellii). En el mismo sitio done había fotografiado un ejemplar el año apasado. Hoy vi una lavandera y disparé por si acaso, pero ésta parece que no tiene el obispillo completamente negro. La verdad es que la de ayer tenía un jizz muy de yarrellii.
Lavandera blanca (Motacilla alba)
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.) ISO:200 V:1/160 F:4
Han llegado a la ría las garcillas bueyeras. Ayer tres ejemplares descansaban en Barallobre.
Garcillas bueyeras (Ardea ibis)
Sony RX10 III (focal 540 mm equiv.) ISO:400 V:1/160 F:4
Garcillas bueyeras (Ardea ibis)
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.) ISO:400 V:1/160 F:4
También han llegado las garcetas grandes a nuestra ría. Esta mañana encontraba al primer ejemplar de la temporada en O Seixo (Mugardos), donde la especie inverna desde hace más de dos décadas.
Garceta grande (Ardea alba)
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.) ISO:100 V:1/250 F:4
Garceta grande (Ardea alba)
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.) ISO:100 V:1/250 F:4
Garceta grande (Ardea alba)
Sony RX10 III (focal 600 mm equiv.) ISO:100 V:1/250 F:4
Un fin de semana de relax.
sábado, 10 de outubro de 2026
Dous millóns de visitas a "Bichos"!
En 2024 este bloque acadaba o primeiro millón de visitas (preme). Esta madrugada superábase o limiar dos dous millóns. Supoño que é un bon dado.
Para alcanzar ese primeiro millón tiveron que pasar trece anos desde a criación de "Bichos e demais familia". Este segundo millón logrouse en só dous anos máis. Iso significa un incremento exponencial no número de visitas. Daquelas 1.139 visualización que houbo no primeiro mes de 2011 pasouse a 188.894 este pasado mes de setembro.
Evolución no número de visitas
Xa teño comentado que neste blogue houbo picos de visitas que considero, digamos, "spam". Supoño que os famosos bots de Internete. Refírome a, por exemplo, estar tendo unha media de 200 visitas ao día e durante tres días pasar a 3000. E procedentes de lugares tan exóticos coma Singapur, Rusia ou Hong Kong. Evidentemente non eran lectores de Bichos.
Nestes últimos meses cheguei a considerar que o incremento espectacular de visitas podía ser tamén algo así. Un aumento estratosférico, na realidade. Porén estiven a facer un seguemento diario e comprobei que semella algo consolidado. Polas cifras de visitantes tan regulares e polos países de procedencia: EEUU, Arxentina, Brasil, cousas con bastante mais lóxica, por número de habitantes ou por afinidade cultural.
Visitas no último mes de EEUU
Visitas no último mes do Brasil
Gostaría que houbese maior seguemento desde o propio Estado e do meu país, Galiza. Mas hai custes que debes asumir cando ún é como é (para o bon e para o malo) e cando pensa como pensa.
Visitas no último mes desde España
Aínda así segue habendo un número moi importante de visitas procedentes de lugares un pouco raros, a verdade. As cousas como son.
Visitas no último mes desde Vietnam
Visitas no último mes desde Rusia
Cheguei á conclusión de que a Intelixencia Artificial pode estar detrás deste incremento tan espectacular. Hai pouco abrín un post redactado en galego normativo e deille a traducir ao inglés coa propia pestana que hai no blogue. A tradución quedaba perfecta. Semella que o idioma deixoue de ser fronteira no ciberespazo.
Por outra banda, desque entrei de cheio co tema fotográfico hai maior seguemento de blogue. É evidente. Supoño que agora premes en goggle " cámaras Bridge", "OM-1 e Zuiko", "fotografía pájaros"... e sae Bichos. Quero pensar que moitas destas novas visitas proceden tamén do mundo naturalista, pero iso é algo que nunca saberei. Os comentarios, antes relativamente habituais, desapareceron até se converter en mera anécdota (non pasou só neste blogue).
Aproveito esta "efeméride" para informar dalgo que non gostará a algúns seguidores e seguidoras. Estou barallando a posibilidade de facer o blogue monolíngue en español, incluíndo o cambio do título, que pasaría a ser "Bichos y demás familia".
Por desgraza a língoa dos meus pais xa morreu coma língua formal na comarca de Ferrol. É certo que quedan os vellos de oitenta anos que aínda falan galego. E as xentes do entorno nacionalista, por suposto. Pero nas ruas do barrio actualmente resulta máis doado escoitar árabe que galego. Literalmente. Hai quen o ve normal. Eu desde logo non.
Ademais dase algo paradóxico. Na fala diaria resúltame moito máis doado empregar o galego que o español. De feito cando, no traballo ou na comunidade de veciños, teño que falar en español con xente de fóra (andaluces, colombianos, vietnamitas, etc) cústame moito completar as frases sen meter algo en galego. Sen embargo cando escrebo síntome máis cómodo no idioma de Cervantes. Quizá porque a maioría dos moitos libros que teño lido foron nesa língua e non na de Castelao e Xosé Manuel Beiras (un referente histórico do soberanismo galego que finou ontes, DEP).
Termino cunha foto que moitos e moitas de vós nin coñeceredes. É a portada de "Bichos e demais familia" no seu formato orixinal, non a versión para telefones móbeis que veredes o 90% de vós. Se é a primeira vez que me ves acubillado detrás desa enciña significa que nunca antes liches Bichos no monitor dun PC.
PD: Estou a pasar unha situación persoal e familiar moi dura. Se alguén vai soltar os típicos tópicos sobre a língoa pediría que aforre esa viaxe. Discursos teóricos non, por favor. Obrigado.
Subscribirse a:
Publicacións (Atom)

















.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)