Seguidores e seguidoras

domingo, 12 de abril de 2026

Control na lagoa da Frouseira e cercetas albelas (Spatula querquedula)

  Esta fin de semana tocou visitar a lagoa de Valdoviño. O sábado con bastante vento, na xornada dominical con frío e chuvia. 

Gaivotas escuras (Larus fuscus)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:800   V:1/500   F:5

  Poño o máis interesante do observado:

  • 5 Cercetas albelas (Spatula querquedula)
  • Deceas de patos cincentos (Mareca strepera), xa en celo evidente 
  • Arredor dun cento de lavancos reais (Anas platyrhynchos), por dicir un número. Entre eles unha parella con 14 pitos de poucos días. A primeira rolada da temporada na Frouseira, en datas habituais
  • 1 Pato rabilongo (Anas acuta). Observado únicamente o sábado
  • 26-30 + Cercetas eurasiáticas (Anas crecca). Bastantes para estas alturas do ano
  • 2 Zurrascas eurasiáticas (Rallus aquaticus) escoitadas
  • 2 Píldoras cincentas (Pluvialis squatarola)
  • 2 Mazaricos chiadores (Numenius phaeopus)
  • 10 Biluricos das rochas (Actitis hypoleucos)
  • 1 Bilurico pativerde (Tringa nebularia)
  • 1 Pilro común (Calidris alpina)
  • 150 Gaivotas escuras (Larus fuscus) contadas o sábado
  • 2 Cullereiros comúns (Platalea leucorodia) o sábado
  • 1 Tartaraña das xunqueiras (Circus aeruginosus). Por certo, teño unha visita pendente a Ribadeo. A ver se saco tempo pra iren (vou ter os próximos findes bastante ocupados)
  • + Folosas das canaveiras (Acrocephalus sirpaceus) cantando nos lugares habituais
  • 1 Lavandeira amarela (Motacilla flava) no illote da Lapela, onde aniña desde hai moitos anos. Coma no caso das folosas, supón a primeira cita propia este ano
  Tiña moitas ganas de fotografar a cerceta albela co novo equipamento, cousa que logrei en ambas as xornadas, mais perto hoxe domingo. As tomas do sábado tiven que recurtalas un pouco.

Cerceta albela (Spatula querquedula) macho

Macho de albela en primeiro plano e femia ao fondo

Cerceta albela (Spatula querquedula) macho. Toma con recurte
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4   ISO:800   V:1/640   F:4,5

   A cerceta albela, ao igual que a común, aliméntanse filtrando en augas superficiais para coller diferentes organismos, tanto vexetais como animais (invertebrados). E faino movendo a cabeza moi rápido. Se engadimos que é un pato bastante fuxidío, mais tímido que lavancos ou cincentos, resulta un bicho de fotografía complicada.


     Se ademais acoplamos o teleconvertidor MC1,4x pois hai que subir mais a velocidade de obturación. E con este tempo invernal estaba todo moi escuro. Houbo hoxe un rato no que había mellor luz, xusto cando comezou a chover. Algunhas destas fotos foron feitas mentras sostiña o paraugas e a cámara a un tempo, como podía...

Cerceta albela (Spatula querquedula) baixo a choiva
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:1600   V:1/400   F:6,3

Cerceta albela (Spatula querquedula) alimentándose

Cerceta albela (Spatula querquedula) alimentándose
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:1600   V:1/500   F:6,3

     A cerceta albela é unha das anatídeas máis peculiares da nosa fauna. Por un sinxelo motivo: están presentes únicamente na pasaxe de primavera, de marzo a abril (mais raramente até maio). Sendo a maioría dos nosos patos aves invernantes nos nosos humidais - ou sedentarios no caso dos lavancos e cincentos reprodutores - a cerceta albela é a única especie cuxa aparición se limita a un período tan breve de tempo, como norma xeral. O pato rabilongo tamén sedimenta na Frouseira durante o paso de primavera, pero o seu continxente é maiormente invernante no noso país.


Cercetas albelas (Spatula querquedula
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:800   V:1/320   F:6,3

  Todas as imaxes deste post foron sacadas, penso, cunha velocidad algo lenta para os espasmódicos movimentos das cercetas. Non quería subir moito a sensibilidade. Por iso algunhas fotos saíron movidas ou con lixeira trepidación (que falamos dunha focal de 840 mm equivalentes cos bichos a 30-50 m).

Cercetas albelas e lavancos reais
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:800   V:1/200   F:6,3

Cercetas albelas e lavancos reais 
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:1600   V:1/500   F:7,1

Cerceta albela (Spatula querquedula) macho
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:1600   V:1/500   F:6,3

Cerceta albela (Spatula querquedula) femia
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:1600   V:1/400   F:7,1


Cerceta albela (Spatula querquedula)
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:800   V:1/250   F:6,3

Cerceta albela (Spatula querquedula)
OM-1 + Zuiko 300 mm f.4 + MC1,4x (f.5,6)    ISO:800   V:1/250   F:6,3

    Bon, tardábame facer unha sesión fotográfica con esta anatídea tan característica da Frouseira nestas alturas. É certo que o tempo non colaborou mas as cercetas si, ficando relativamente perto para tratarse desa especie tan desconfiada. Doume por satisfeito... até o ano que vén.

PD: Por suposto gardarei os RAW e estou completamente seguro que dentro duns anos non gostarei nada de como os revelei para esta entrada e volverei publicalos cunha mellor edición. Como me pasa agora con algunhas fotos de antes. O equipo que teño é PRO, pero eu non.

xoves, 9 de abril de 2026

Panasonic 100-300 mm f:5,6. Qué pequeno-gran tele!

    Desque comprei o Zuiko 300 mm f.4 (de segunda mao) é case a única óptica que emprego, por aquilo de rendibilizar a inversión. Sen embargo cada vez que volvo coller o Panasonic 100-300 mm f:5,6 desfruto moito a experiencia; a pesares da evidente distancia sideral que existe en canto a calidade de imaxe entre unha lente profisional e unha "afeizoada".

Paporrubio común (Erithacus rubecula). Toma recurtada
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6 (a 275 mm)  ISO:6400   V:1/100   F:5,5

Lavandeira branca (Motacilla alba). Toma recurtada 
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6  ISO:1600   V:1/320   F:5,6

   Camiñar co Panasonic 100-300 é unha ledicia, grazas ao seu pequeno tamaño e peso. De feito a sensación é moi semellante a levar unha bridge! Iso agradécese especialmente cando fas mostraxes a pé un pouco longas, como as que estou a facer estes días por terras de San Sadurniño e Moeche, durante a "Operación Mustela 2026".

Gaio eurasiático (Garrulus glandarius). Toma recurtada
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6  ISO:800   V:1/500   F:5,6
 
    Desde logo non é coma levar tamén un obxectivo curto (lembremos que eses 100 mm da focal mínima equivalen a un 200 mm en formato 35mm). Non podemos facer foto de paisaxe, mas si podemos facer algunha toma para, digamos, unha monitorización de hábitat, por exemplo. Algo imposíbel coa focal fixa de 300 mm.

Vacas pacendo no campeiro
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6 (a 100 mm)  ISO:200   V:1/160   F:4
 
Ou para documentar cambios nos usos do chan. Por exemplo as enormes plantacións de arandos que hai agora nas Regas de Moeche ou en Lamas. 

Plantación de arandos (Vaccinium sp)
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6 (a 100 mm)  ISO:800   V:1/160   F:8

      Sempre será preferíbel a ter máis eucaliptos "que duda cabe", que diría Arsenio Iglesias.

Plantación de arandos (Vaccinium sp)
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6 (a 100 mm)  ISO:400   V:1/200   F:5,6

Plantación de arandos (Vaccinium sp)
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6 (a 100 mm)  ISO:800   V:1/125   F:8

    Voltando ás aves, esta semana volvía escoitar o canto de merlo rieiro europeo (Cinclus cinclus) nun territorio xa coñecido de Lamas (San Sadurniño). Un canto que lembra moito ao da folosa grande (Acrocephalus arundinaceus).

  Non puiden fotografar aos merlos rieiros de Lamas mas si á parella de lavandeiras reais que aniñan case no mesmo sitio. Unha femia carrexaba material para construción do niño baixo a atenta mirada do macho, preocupado pola miña presenza. Cómpre ter moito coidado na tempada de cría das aves e saber abandonar a escea se os bichos nos detectan.

Lavandeira real (Motacilla cinerea) portando material para construción do niño
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6  ISO:1600   V:1/200   F:5,6

  E coa lavandeira real terminamos a entrada. Ún dos meus paxaros favoritos de sempre. 

martes, 7 de abril de 2026

Unas estadísticas de "Bichos"

 En los últimos años el número de visitas a Bichos e demais familia no ha dejado de aumentar, cosa de la que por supuesto me alegro.

Visitas al blog hasta febrero de 2026

    El blog nació en agosto de 2011, gracias a la ayuda prestada por Pepe Vizoso, que pasó una tarde en mi casa enseñándome a crear el blog. Apenas dos años después, en mayo de 2013, el maldito cáncer también se llevó a Pepe para siempre. Vaya como recuerdo un enlace a su blog Ferrolterranatura, cuya última entrada publicó en febrero de 2013, tres meses antes de fallecer. En fin, si ya fue un enorme disgusto su pérdida (era una persona extraordinaria y buena) ahora su recuerdo me emociona mucho más, por motivos que sobra explicar. Seguimos; que quiero venirme arriba, no abajo.

 En el mes de enero de 2012 Bichos experimentaba un incremento muy alto de visitas, llegando a 1.807 visualizaciones, que ya me parecían muchas. En los ultimos meses ese es el número de visitas que tengo al día, con picos de hasta 4.447. Y las visualizaciones mensuales se han disparado hasta las 39.101 de febrero o las 44.666 de marzo de 2026. 

Visitas en una semana de marzo

Procedencia de las visitas una jornada de marzo de 2026

  Durante estos años el blog había registrado unos picos inusualmente elevados de visualizaciones de países tan raros como Rusia, Hong-Kong o Singapur. En mi opinión eran visitas que poco tenían que ver con su contenido y sí, probablemente, con algún tipo de spam o software malicioso. Sin embargo creo que ahora el público que lee este blog se ha internacionalizado realmente. Por dos motivos:
  1. Hay una serie de países que muestran un comportamiento bastante regular en esas visitas (con "datos robustos", que diría Souza). Especialmente llamativo es lo de EEUU, cuyo número de visitantes se mantiene en varios cientos o incluso miles. Si nos acordamos que es uno de los países más poblados del mundo y con una numerosa comunidad de hispano-hablantes cobra sentido. De todas formas he comprobado que el traductor que tengo habilitado ha mejorado muchísimo con la I.A. Realicé una prueba traduciendo al inglés una entrada escrita en gallego y me asombró el resultado, casi perfecto excepto en algunos términos básicamente relativos al nombre de los bichos. Pero no imaginaba que fuese tan bien. Supongo que ahora el idioma de un blog ya no es obstáculo para que lo lea cualquier ciudadano del mundo.
  2. El enfoque del blog ha pasado de un formato naturalista puro a uno naturalista/fotográfico. Además de la evidente  mejora en las fotografías, he aportado muchísimas opiniones sobre diferentes modelos de cámaras. Esta nueva versión de Bichos ha generado un aumento de visitantes interesados por la fotografía. Me consta.

    Hasta aquí lo bueno. Ahora vamos con lo menos bueno. Los comentarios, que han experimentado lo que en ornitología se llamaría un "declive catastrófico". No deja de ser paradójico que cuanto mejor es el producto (creo que es un hecho objetivo) la frecuencia de comentarios sea menor, hasta llegar a la irrelevancia actual, en que apenas nueve personas han hecho comentarios en lo que llevamos de 2026, con 57 entrada publicadas.

  Hace unos años achacaba esta pérdida de "comentaristas" a diferentes enfrentamientos y polémicas que había tenido con mucha gente que leía el blog. Seguramente habrá sido así en muchos casos (a algunos no los echo de menos en absoluto). Pero he comprendido que la tendencia de no comentar en blogger está generalizada. Sigo unos cuantos blogs, de gente "decente", políticamente correcta, y veo que les pasa lo mismo. El público comenta si cuelgas el post en Facebook, pero en lo que es la página principal de los blogs hay un silencio abrumador. A veces les comento algo porque yo siempre he defendido que el comentario tiene que hacerse en el propio blog, que está abierto a todo el mundo. No en Facebook, que sólo ven amigos registrados en esa plataforma. Una plataforma que, por cierto, ha abandonado mucha gente por cortesía del señor Musk.

   Vivimos tiempos diferentes a lo vivido antes y es evidente que las formas de comunicarse son completamente distintas a como eran hace sólo diez o veinte años. Supongo que ahora hacer un comentario en blogger es un proceso anticuado, lento, incómodo y poco fluido. Mucho más si hay habilitación de comentarios. Un filtro que por cierto he suavizado, dejando la habilitación para comentarios de entradas más antiguas de dos días (así me llega la notificación a Gmail, aunque comenten en una entrada de 2015). Pero para las más recientes el comentario se publicará de manera automática, aunque me reservo la potestad para eliminarlo si considero que no procede. En cualquier caso no creo que esta apertura genere una avalancha de comentarios. 

 Resumiendo, Bichos e demais familia no para de crecer en número de visitas, aunque este crecimiento ha ido acompañado de una desaparición de los comentarios. Cosas que pasan. 

luns, 6 de abril de 2026

Máis cousas da Semana Santa e probas de "macro"

   Poño máis cousas destes días (non todo foron grandes mamíferos). Primeiro unhas fotos de paxaros comúns tomadas con ISO´s altísimos, que obviamente non poden ser fotos boas, mas si cun nível de detalle digno dabondo.

Pinzón vulgar (Fringilla coelebs)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:25.600   V1/80   F:4

  Seguindo os consellos de Manolo tento non pasarme na redución do ruido. A mín paréceme que cun tratamento ao 50 ó 60% fican bastante naturais (ainda con ese fondo tan feo).

Pinzón vulgar (Fringilla coelebs)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:12.800   V1/50   F:4

  O bico de lacre ondulado chegou ao val do Xuvia para se quedar. Se o ano pasado a sua presenza fora noticia agora deixeou de selo. Estes días observábamos un mínimo de dúas parellas no "cruzamento da martaraña", auténtico ponto neurálxico das Regas de Moeche. 

Pico de coral (Estrilda astrild)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:12.800   V1/125   F:4

   Varios ferreiros reais semellaban estar na procura dun "piso" nun lugar onde xa teñen aniñado, tanto eles coma os seus curmás os ferreiriños azuis.

Ferreiro real (Parus major)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:400   V1/200   F:4

   Faltan por chegar algunhas aves migrantes subsaharianas e poco se pode destacar destes días. Todo aves comúns, aínda que esta observaba nas Regas ún ou dous pedreiros cincentos (Oenanthe oenanthe), que se atopa en plena pasaxe primaveral.
  
Merlo negro (Turdus merula)
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f:5,6 (a 220 mm)   ISO:6400  V:1/640  F:5,1

  A foto do merlo foi co Pana 100-300, como vedes. Un tele fantástico, moito máis lixeiro có 300 PRO, coa vantaxe de poder recoller algo de focal e mesmo facer algunha toma cutre de paisaxe.

Camiño das martarañas
OM-1 + Panasonic 100-300 mm f:5,6 (a 100 mm)  ISO:1600  V:1/60   F:4

Camiño do xabarín
OM-1 + Panasonic 100-300 mm  f::5,6 (a 100 mm)  ISO:1600  V:1/60   F:4

 Terminamos a serie de vertebrados con un buxato común. Encántame que agora sexa oficial o nome "buxato" para esta rapina. É o termo empregado na comarca de Ferrol-Trasancos-Ortegal, e que empregaban meus pais.

Buxato común (Buteo buteo)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:400  V:1/250  F:4,5

Buxato común (Buteo buteo)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:400  V:1/320  F:5
 
     E agora imos falar de moscas: Calliphora vomitoria

   Sobre o capó do carro atopabamos un moscón co que estivemos a probar o modo "macro" cos nosos obxectivos (Manolo co Zuiko 100-400 f.6,3).

Mosca (Calliphora vomitoria)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4   ISO:200  V:1/320  F:4

Toma anterior con recurte importante

    Como non marchaba abrin o maleteiro e acoplei o teleconvertidor e mais os tubos de extensión para poder achegarme máis, porque a distancia mínima de foco no 300 f.4 é de 1,4 m, algo maior cós 1,3 m do 100-400. Penso que con tanta "potencia de fuego" é case obrigado un tripé, porque a estabilización cambia moito e nótase trepidación en todas as fotos. Esta toma fíxoa Manolo.

Mosca (Calliphora vomitoria): Toma feita por Manolo Rei
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4 + MC1,4x + Tubos Meike 26 mm  ISO:1600  V:1/500  F:7,1

   Logo de ter unha identificación aproximada (Observation mediante) entroume curiosidade e chusmei en Wikipedia para saber desta mosca. E quedei abraiado.

  Os adultos aliméntanse co polen das flores, mentras que as larvas fano habitualmente de carne de cadáveres en descomposición (tamén lixo ou directamente caca). Os cachondos de wikipedia din que "Las larvas son ricas en proteínas y, en teoría, pueden utilizarse como alimento". 

Mosca (Calliphora vomitoria)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4 + MC1,4x + Tubos Meike 26 mm  ISO:800  V:1/200  F:7,1

  O que máis me asombrou foi que este humilde insecto resulta ser de vital importancia para a mediciña forense de todo o mundo. Polo visto o desenvolvimento das larvas é altamente dependente da temperatura. Grazas a iso os forenses poden determinar moi ben o tempo transcorrido entre a morte dunha persoa e o seu descobrimento, o que se denomina intervalo post mortem (PMI). 

  Pois para algo tan importante como iso, que pode resolver casos de morte natural ou xuizos por asasinato, as larvas desta humilde mosca parecen ser unha ferramenta fundamental en todo o mundo. A Natureza máis fascinante está moitas veces nas pequenas cousas comúns que temos ao carón. 

domingo, 5 de abril de 2026

Corzo y... lobo ibérico!!

      Estoy dedicando la Semana  Santa a muestrear diferentes localizaciones del valle del Xuvia donde tengo registros de comadreja (propios) o armiño (Clara González,2024). Lugares como Lamas (San Sadurniño), San Xurxo (Moeche) ou As Regas de Casalousada. Claro que ésto no es tan fácil como ir al lago de Valdoviño para anotar la cerceta carretona en vuestra colección particular (¿la "tenéis" todos ya o le falta alguien?).

 La búsqueda de mustélidos es complicada, aunque hoy encontraba un excremento con buena pinta para armiño. Pero que muy buena.

Excremento de mustélido (Mustela erminea/nivalis)

 Dice el refrán que "a quien madruga Dios le ayuda". El sábado, antes de la salida del sol, sorprendía un precioso macho de corzo comiendo tranquilamente en su típico hábitat de prados alternando con frondosas.

Corzo común (Capreolus capreolus) macho
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:12800   V:1/400  F:4

  Yo estaba parapetado detrás de un seto pero logré meter el objetivo entre las ramas y el tronco de un sauce para coger al corzo en foco, más o menos. 

Corzo común (Capreolus capreolus) macho
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:6400   V:1/500  F:4

 Estos días se escuchan por todo el valle sus ladridos de celo, muy diferentes a la famosa berrea del ciervo (especie mucho más escasa en tierras gallegas).

Corzo común (Capreolus capreolus) macho
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:6400   V:1/400  F:4,5

     Si ayer fotografiaba este corzo hoy observaba a su mayor depredador natural: el lobo ibérico.

Lobo ibérico (Canis lupus signatus)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:6400   V:1/320  F:4

    En un lugar que no concretaré (por motivos de seguridad) aparecía un lobo corriendo por un prado hacia las ocho de la mañana. Una escena preciosa que no me dio tiempo a documentar. Sólo pude fotografiarlo cuando salió a la carretera.

Lobo ibérico (Canis lupus signatus)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:6400   V:1/400  F:4

     Y aquí cometí un pequeño error, comprensible por otra parte. Con el ansia por verlo bien salí yo también a la carretera, abandonando la protección que me ofrecía otro seto vivo (formación vegetal tradicional todavía común en el paisaje agrícola gallego). También con algo de camuflaje y casi aguantando la respiración le tomé las fotos de este post. Pero el lobo me detectó fácilmente y salió por patas. Fue una pena porque venía caminando tranquilamente hacia mi posición. Posiblemente si me hubiese quedado oculto detrás de los sauces el lobo habría pasado a pocos metros de mí. En fin, los nervios lógicos del momento cuando un naturalista ve al gran depredador apical de nuestro país.

Lobo ibérico (Canis lupus signatus)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:6400   V:1/400  F:4

 A diferencia de los dos ejemplares jóvenes observados en 2025 (clica) este no parecía tener ya síntomas de sarna. Si alguien puede indicarme sexo y edad aproximada estaría agradecido.

Lobo ibérico (Canis lupus signatus)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:6400   V:1/320  F:4

    Se trata de mi cuarta o quinta observación directa de lobo en Galiza. En todas ellas he sentido lo mismo: un subidón de adrenalina y una sensación de armonía con la naturaleza. En ningún momento miedo a un posible ataque. Los únicos cánidos que me han generado miedo (incluso terror, un grupo de seis mastines que me rodearon) han sido los perros. Cuando leo artículos de ciertos "periodistas" sobre el peligro del lobo para el hombre... te dan ganas de reír, o de correrlos a hostias directamente.

"La luna del lobo" (toma recortada)
OM-1 + Zuiko 300mm  f:4  ISO:200  V:1/400  F:4