Seguidores e seguidoras

luns, 23 de febreiro de 2026

Comienza la primavera!

  Aún quedan muchos días de lluvia, viento, frío o incluso granizo, pero hoy hemos tenido la primera jornada realmente primaveral, con cielos poco nubosos y 22ºC de máxima en Ferrol. Mañana vuelve la lluvia a Galiza así que esta tarde me acerqué al río Xuvia para aprovechar el momento. 

  Mi primera intención era localizar alguna de las parejas de mirlos acuáticos que se reproducen en la zona; cosa que no resultó fácil debido al alto nivel que llevaba el río, que inundaba muchos de sus posaderos habituales. Me aburría y decidí hacer unas pruebas con la famosa fotografía computacional. En este caso el filtro ND (Densidad Neutra).

OM-1 + Zuiko 300 mm + MC1,4x f:5,6   ISO:200    V:1/160   F:8

Toma anterior aplicando la herramienta "filtro ND"

  Los filtros de densidad neutra se utilizan en fotografía para lograr el efecto de una velocidad de obturación más baja cuando no se puede reducir por algún motivo (creo que lo he explicado bien). Se utilizan mucho en composiciones de "aguas sedosas", por ejemplo.

 Como en el apilado de enfoque también hay varios parámetros diferentes. Hoy me limité a aprender los controles y poco más.

OM-1 + Zuiko 300 mm + MC1,4x f:5,6   ISO:200    V:1/160   F:8

Toma anterior con filtro ND (tres pasos EV menos, creo)

  Dando un paseo por otra parte del río aparecieron los susodichos.

Mirlo acuático europeo (Cinclus cinclus)

   Son mis primeras tomas con el nuevo equipo, por desgracia todas muy lejanas y con una luz del demonio. Pero este bicho es complicado de verdad, aunque a veces suena la flauta y se te posan cerca.

Mirlo acuático europeo (Cinclus cinclus)

   Ya vendrán fotos mejores. A menos hoy uno de los ejemplares colaboró y se estuvo acicalando un buen rato mientras yo disparaba desde la otra orilla (yo a contraluz y el en sombra).

Mirlo acuático europeo (Cinclus cinclus)

Mirlo acuático europeo (Cinclus cinclus)

  Después marchó junto a su pareja, que esperaba posada en el tronco de un aliso

Mirlo acuático europeo (Cinclus cinclus)

Mirlo acuático europeo (Cinclus cinclus)

Mirlo acuático europeo (Cinclus cinclus)

  Mi segundo objetivo era probar el macro del nuevo cacharro. Por ejemplo acoplando los tubos de extensión de 26 mm. Esta mosca era mucho más pequeña que la mosca doméstica, ojo.

               OM-1 + Zuiko 300 mm f:4 + tubos MEIKE (26 mm)  ISO:400    V:1/800   F:5

Toma anterior un poco recortada

Maculada (Pararge aegeria). Fam Satyridae
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4 + tubos MEIKE (26 mm)  ISO:400    V:1/320   F:5

    Con esos fondos y esa luz tan dura tampoco se podía hacer mucha cosa, de todas formas. Probé a quitar los anillos de extensión y meter el teleconvertidor.

Pavo real (Aglais io)
M-1 + Zuiko 300 mm + MC1.4x  f:5,6  ISO:400    V:1/500   F:7,1

Pavo real (Aglais io). Fam. Nymphalidae
M-1 + Zuiko 300 mm + MC1.4x  f:5,6  ISO:400    V:1/500   F:8

  Como era previsible esta tarde había una importante emergencia de insectos: ortópteros, dípteros, himnópteros y lepidópteros, sobretodo. La mariposa limonera es uno de los anuncios de la primavera en Europa y hoy resultaba omnipresente por tierras de Narón.

   No controlo mucho de entomología pero he leído que las las mariposas que aparecen a finales de invierno suelen ser ejemplares que han pasado el invierno en hibernación como imagos (adultos). Creo que sería el caso de las tres especies de esta entrada. 

Limonera (Gonepteryx rhamni). Fam. Pieridae
M-1 + Zuiko 300 mm + MC1.4x  f:5,6  ISO:200    V:1/1000   F:7,1

Toma anterior con recorte

Limonera (Gonepteryx rhamni). Toma con recorte muy ligero
M-1 + Zuiko 300 mm + MC1.4x  f:5,6  ISO:200    V:1/1600   F:5,6
 
 Por fin llegaron las primeras pruebas en "fotografía de aproximación" (técnicamente esto no se llama macrofotografía). Es una pena que la distancia mínima de enfoque del Zuiko 300 f:4 sea ligeramente mayor que en el Zuiko 100-400 6,3 (1400 mm frente a 1300 mm). Claro que su mayor calidad lo compensará con creces, no cabe duda.

domingo, 22 de febreiro de 2026

Mañá de néboa

  Unha situación anticiclónica e sen vento logo dun longo período de chuvia implica a formación de bancos de néboa, coma os que cobrían a ría de Ferrol esta mañá. A pesares diso puiden facer algunha observación e foto interesante. Asociado ao grupo de nigricollis aparecía un mergullón cristado, especie que desde hai uns anos podemos considerar invernante habitual na ría.

Mergullóns de pescozo negro e mergullón cristado
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:25.600   V1/200   F:5

    Con calquera dos meus equipamentos anteriores tirarlles unha foto a esa hora sería imposíbel. Co que teño agora o imposíbel vóltase posíbel. Coa "saída do sol" (é unha forma de falar) xa puiden escoller uns parámetros máis normais, aínda que a visibilidade seguía a ser moi pobre.

Mergullon cristado (Podiceps cristatus)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:800   V1/320   F:5

   Cando a néboa comezaba a disiparse volvín ver o cristado, mas quizá se trataba dun segundo exemplar, acompañando un grupiño de corvos mariños cristados. Alí había máis cristas que nun concerto conxunto de Exploited, GBH e Conflict.

Mergullón cristado e corvos mariños cristados

     Unha embarcación de recreo achegábase ao mergullón e dei por feito que o habían asustar. Porén, non preparei a cámara para o que ía acontecer (nesas cousas é onde noto que sigo a ser máis naturalista ca fotógrafo). Cando sucedeu o esperado, tiña configurada unha velocidade rápida pero non dabondo para pillar ao mergullón saíndo por patas, nunca mellor dito.

Mergullon cristado (Podiceps cristatus)
OM-1 + Zuiko 300 mm + MC1,4x  f:5,6   ISO:400   V1/640   F:5,6

  Aclarando e recurtando as imaxes valen para ver, pero cunha velocidade de obturación máis axeitada e disparo en refacho había saír cousa bastante mellor.

Mergullon cristado (Podiceps cristatus)
OM-1 + Zuiko 300 mm + MC1,4x  f:5,6   ISO:400   V1/800   F:5,6

  Moito me temo que este ano vou quedar sen esas fotos "redondas" dos nigricollis que estou a procurar desde que teño o pepino. Cando non é unha cousa (distancia, chuvia) é outra (néboa). Diversos estudos científicos publicados indican que as aves o fan a propósito. Polo visto só se achegan ao fotógrafo cando hai moi mala luz, coma esta mañá. Ten que ser iso ou non se entende.

Mergullón de pescozo negro (Podiceps nigricollis)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:1600   V1/320   F:4,5

Mergullón de pescozo negro (Podiceps nigricollis)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:1600   V1/320   F:4,5

  Seguramente podería mellorar un pouco máis estas tomas feitas no meio da néboa abusando da I.A. de Ligthroom, pero daquela non amosarían a realidade senón unha criación dixital.

Mergullón de pescozo negro (Podiceps nigricollis)
OM-1 + Zuiko 300 mm f:4  ISO:800   V1/320   F:4,5

  Por certo, un revisor de eBird a quen aprecio díxome un día que se alegraba moito de que eu entrase na plataforma porque ademáis das miñas listaxes había subir boas fotos. Sentíndoo moito deixei de subir fotos, pois iso produce un "efecto chamada" dos coleccionistas, como xa teño observado. Se continúo a visitar lugares como Maniños é precisamente pola tranquilidade que alí se respira (aínda que estes días houbo unha importante presencia de coleccionistas buscando a mobella ártica). Só subirei fotos de aves comúns ou, no caso de seren necesarias, a efectos de identificación. Síntoo.

sábado, 21 de febreiro de 2026

Ha terminado el Diluvio! 3 Colimbos grandes y 1 ártico

  Durante estos últimos meses he publicado numerosas fotografías de la ría, casi siempre con lluvia y mostrando un cielo gris cubierto de nubes. Hoy ha terminado el Diluvio. Como en el famoso episodio bíblico, las gentes de Ferrol disfrutan una alegría muy necesaria tras este larguísimo período de lluvias sin fin. No se sabe lo que es llover de verdad si no se pasa un invierno aquí (hasta flipan unos compañeros vascos que han venido de Sestao a Navantia-Ferrol).

Cielo de Ferrol parcialmente despejado
OM-1 + Panasonic 14-42 mm f:5,6  ISO:400   V:1/400   F:7,1

  No me pude resistir y tomé unas fotos rápidas a pulso para registrar esta "efeméride".



  Seguramente va a ser un fin de semana lleno de cambios.


  Mientras, en la ría continuan presentes los cuatro colimbos. Hoy por fin pude determinar la identificación de todos ellos: finalmente son tres grandes y un ártico.

Colimbo grande (Gavia immer)
OM-1 + Zuiko 300 f:4  ISO:3200   V:1/200   F:7,1

  Al principio dudaba con uno de los colimbos, que acompañaba al ártico (era mucha distancia y ya casi nunca llevo el telescopio). Finalmente "el segundo ártico" resultó ser otro grande.

Colimbo ártico (Gavia arctica) y grande (Gavia immer). Toma muy recortada 
OM-1 + Zuiko 300 mm  + MC1,4x f:5,6  ISO:3200   V:1/320   F:5,6

Colimbo grande (Gavia immer)
OM-1 + Zuiko 300 mm  + MC1,4x f:5,6  ISO:400   V:1/320   F:7,1

Colimbos grandes (Gavia immer). Toma muy recortada
OM-1 + Zuiko 300 mm  + MC1,4x f:5,6  ISO:1600   V:1/800   F:5,6

 Incluso en esta toma lejana se pueden apreciar esos rasgos tan característicos del ártico, como son "el panel" blanco en la zona de popa (trabajo en un astillero), cabeza más redonda, pico más fino que en el grande o la mayor definición en el contraste negro/blanco de cuello y cabeza.

Colimbo ártico (Gavia arctica). Toma muy recortada desde más de 1Km
OM-1 + Zuiko 300 mm  + MC1,4x f:5,6  ISO:1600   V:1/320   F:5,6

 A todo esto mi idea hoy era lograr fotos buenas de los zampullines cuellinegros, pero estaban muy lejos. No pudo ser. A ver si aguantan unos días más, que igual con este buen tiempo ya se marchan (aunque pueden quedar hasta mediados de marzo).

xoves, 19 de febreiro de 2026

Achégase a primavera. Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)

 Esta vindeira fin de semana a xente vai volverse tola na Galiza. Logo de moitas semanas sufrindo a chuvia, o vento e o frío semella que teremos varias xornadas seguidas de sol e sen vento. 

    Nos tempos actuais iso quer dicir que nas terrazas dos bares non haberá sitio e que as praias estarán cheas de xente, maiormente paseando cans ceibes. Antes case ninguén acodía ás praias en febreiro, por moi bon tempo que fixese. O mascotismo xerou un incremento exponencial das visitas humanas a praias e sistemas dunares fóra da tempada de verán; estean protexidos ou non, tanto ten. A tranquilidade das praias galegas durante o inverno é algo que boto moito de menos.

  No século XX a cousa era ben diferente. Daquela estes primeiros días "primaverais" eran simplemente un adiantado anuncio da primavera. Flores temperás coma prímulas ou herba centella, as primeiras bolboretas, moitos anfibios comezando o período máis intenso da súa actividade, as primeiras lagartixas e lagartos activos.... Entre eses réptiles está o esgonzo ibérico, ún dos lacértidos máis escasos do noso país, pola súa distribuición tan limitada ás comarcas máis térmicas e secas.

Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)
Sony RX10 III (focal 214 mm equiv.)    ISO:125   V1/1000   F:5,6

 En 2020 e grazas ás indicacións de Martiño Cabana (unha aperta!) puiden fotografar este exemplar no sistema dunar de Lariño (Carnota). Aquél é ún dos poucos lugares da provincia coruñesa onde podemos observar a especie. O húmido e pouco solleiro verán que temos no norte da provincia ao norte do Golfo Ártabro impede que poidan vivir aquí especies tan mediterránicas. 

Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)
Sony RX10 III (focal 390 mm equiv.)    ISO:100   V1/500   F:7,1

   Foi un auténtico luxo poder fotografar aquel fermoso esgonzo ibérico. Haberá que voltar algún día co equipamento actual.

Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)
Sony RX10 III (focal 144 mm equiv.)    ISO:100   V1/500   F:7,1

martes, 17 de febreiro de 2026

Preocupación por el río Basteiro y observaciones en la ría

   Ayer la prensa informaba de que los ríos y arroyos que vierten a la ría estaban desbordados, como pasa en muchos inviernos especialmente lluviosos. Entre ellos el "Regato do Basteiro" que tantas buenas observaciones me dio el año pasado. Este lunes estaba así (cuando voy  en primavera suelo aparcar el coche junto a ese lavadero).

Foto: José Pardo (La Voz de Galicia)
 
  Las fotos son de José Pardo, fotoperiodista ferrolano que trabaja para La Voz de Galicia. Y que fue al instituto conmigo, por cierto (espero que no me denuncie por publicar sus fotos).

Foto: José Pardo (La Voz de Galicia)

 Fijáos como estaba en verano. Al fondo está mi coche, junto al lavadero.

Rego do Basteiro en verano

   Esta crecida ha llegado poco después de que el ayuntamiento haya limpiado el río, hace unos meses. La verdad es que sobraban algunas plantas invasoras que estaban ocupando ya la mitad del cauce, pero había otra flora acuática autóctona muy interesante. En cualquier caso la limpieza parece que no ha servido para nada y las casas de la zona se han vuelto a inundar. Mira tú que cosas...

Rego do Basteiro "sin limpiar"

  Esta madrugada me acerqué allí y comprobé que las augas habían vuelto a su cauce. Casi de noche tomé unas fotos rápidas a pulso que salieron casi negras.


  Aclarando con Lightroom se puede ver perfectamente que el arroyo ha bajado muchísimo.

Rego do Basteiro "limpio"

Rego do Basteiro (Neda)

    El desbordamiento es un proceso natural en muchas cuencas. Me preocupa más la limpieza, mejor dicho, el desbroce salvaje que han realizado en otoño. Con toda probabilidad este año no vamos a tener tantas libélulas ni ranas como el año pasado, aunque supongo que con el tiempo volverán (ya se han hecho limpiezas de este tipo antes). De todas formas empiezo a pensar que estas actuaciones repetidas por parte del concello pueden ser la causa de la desaparición de la gallineta (Gallinula cholopus) como especie reproductora en el Basteiro. 

 En Maniños observaba lejísimos uno de los colimbos que tenemos este año.

Colimbo grande (Gavia immer). Foto testimonial.

   El oleaje que levantó un remolcador pareció molestarle y salió volando, para mi disgusto.


     Después de dar una vuelta hasta el astillero de Navantia-Ferrol volvió a Maniños.

Colimbo grande en vuelo

    A este andarríos chico pude fotografiarle bastante más cerca, tanto como dos metros.

Andarríos chico (Actitis hypoleucos)
OM-1 + Zuiko 300 f:4   ISO:6400   V:1/100   F:4

  Esta mañana tuve tres oportunidades para fotografiar al martín pescador, la joyita más hermosa de la ría. Pero lograrlo es muy difícil. Tienes que verlo tú a él primero y además tener la cámara preparada. Si te detecta él antes o necesitas modificar los parámetros adios muy buenas.

    Aunque lejano, logré la primera toma con el nuevo equipo PRO (está recortada). Por desgracia en el máximo del rango de ISO nativo, así que apliqué la reducción de ruido con la I.A. del Lightroom. Pero estuve practicando un rato con la reducción de ruido manual que tiene el programa, con un sinfín de opciones: luminancia, crominancia, contraste, detalle, etc. Después de muchas pruebas conseguí un resultado bastante parecido a la I.A. 

Martín pescador (Alcedo atthis). Reducción de ruido con inteligencia artificial
OM-1 + Zuiko 300 f:4   ISO:25600   V:1/125  F:4

Martín pescador (Alcedo atthis). Reducción de ruido con inteligencia natural
OM-1 + Zuiko 300 f:4   ISO:25600   V:1/125  F:4

    Considero probable que el martín pescador vuelva a ser un reproductor común en la ría de Ferrol a corto o medio plazo. Como lo fue hasta que algunos de sus estuarios se convirtieron en cloacas, durante la segunda mitad del siglo XX. Conozco citas de cría aisladas relativamente recientes, pero desde que ha entrado en funcionamiento la red de saneamiento de aguas residuales la especie dispone de un hábitat mucho más apropiado en algunos pequeños esteiros donde crió históricamente (por comentarios personales de Pedro Cruzado o mi padre, Santiago Prieto Yáñez).