Seguidores e seguidoras

xoves, 6 de novembro de 2014

Controlando aves marinhas em Ponta Frouxeira

 NOTA: Imos recuperar as entradas em galego. Os lectores portuguesses  ham entender melhor o nosso idioma escrito assi (ese castrapo que é a normativa oficial renuncióu às nossas grafias próprias e à nossa acentuaçom, em prol das espanholas). Paradóxicamente a maioria dos lectores galegos ham-o entender muito pior por nom estarem correctamente alfabetizados. Som cousas que pasam neste país peculiar chamado Galiza e que já nom tém soluçom.

  Esta semana fazia várias visitas ao cabo de Ponta Frouxeira, em Valdovinho. A verdade é que desde que me adico à fotografia nom dei colhido um dia bom para passo de marinhas, e tenho muitas ganas de oferecer-vos um post bonito sobre elas.  Houvo dias favoráveis a priori (com ventos de NW) mas quadrou em "horário de tarde", polo que nom puidem ir aló. Assi que na maioria de xornadas nas que me puxem a controlar pois a cousa foi entre discreta e, simplesmente, mala.

 Cabo de Ponta Frouxeira, Meirás (Valdovinho)


     Mirando cara o Oeste, está o Cabo Prior, onde Paco e companhia controlam o RAM cada primeiro sábado de mes:

 O Cabo Prior, em Covas (Ferrol)

 O mais saleintável observado ontes pola tarde em duas horas foi:

- Mascatos (Morus bassanus). Um fluxo moderado para estas datas. O passado sábado contava 1332 exemplares em umha hora de censo continuado. Hoje nom os censei, pero a cifra semelhava bastante parecida.
- 1 Fura-buchos atlánticos (Puffinus puffinus)
- 1 Fura-buchos baleares (Puffinus mauretanicus)
- 1 Pardela cinzenta (Calonectris diomedea) avistada o passado domingo
- 88 Pentumeiros (Melanitta nigra)
- 4 Cercetas (Anas crecca) integradas nos bandos da espécie anterior. Em Novembro é habitual observar anátidas nom marinhas, como a Cerceta ou o Colher, mesturados nestes grupos de Pentumeiros.


Mascato (Morus bassanus)

Pentumeiros (Melanitta nigra) coa formaçom de vóo característica em uvê

- Muitas Gaivotas escuras (Larus fuscus) em migraçom activa. Assi "a olho" muitos centos ou um milhar por hora.
- 55 Gaivotas de cabeça negra (Larus melanocephalus). Esta espécie era quase desconhecida vinte ou trinta anos atrás por estas terras do norte. Nos últimos anos experimentóu um grande aumento, converténdo-se já numha ave comum na comarca ferrrolá e na Galiza toda.
- 2 Palheiras reais (Stercorarius skua)
- 15 Carráns cristados (Sterna sandvicensis)
- 5 Araus (Alca torda, provávelmente) observados o sábado


Gaivotas escuras (Larus fuscus) em migraçom

 Gaivota de cabeça negra (Larus melanocephalus) juvenil

   Polo demais, pouco movimento estes dias. Únicamente salientar o avistamento da primeira Pílhara cinzenta (Pluvialis squatarola) na ria de Ferrol, onde tivemos um pequeno grupo invernante o inverno passado.

Pílhara cinzenta (Pluvialis squatarola)

   Agora cada semana ham-se apresentar espécies novas a medida que o frio vaia colhendo força em Europa.  Atentas e atentos todos!

domingo, 2 de novembro de 2014

Ya están aquí los cuellinegros!

    El pronóstico metorológico anuncia un cambio para mañana, con descenso importante de las temperaturas (que ya hemos notado hoy en Ferrol) y las primeras nieves en la montaña, aunque pienso que ya debieron caer algunos copos hace un mes en los montes más altos de Trevinca y Ancares. En cualquier caso, parece que ahora si ha finalizado este veranillo de San Miguel.

  Esta mañana la jornada ha sido desapacible y lluviosa, como se aprecia en la imagen. Por cierto, ¿véis la nave más alta entre las grúas con un portalón oscuro abierto? Pues ahora mismo estoy currando en ese taller.

 Cielo invernal sobre Ferrol

  A lo largo de la mañana, anoté varias observaciones interesantes:

- 1 Garceta grande (Egretta alba). Primer registro este invierno. Ya se habían visto este Otoño en muchas localidades pero aquí se hicieron de rogar.


 Garceta grande (Egretta alba)

- Un bando de 130 Cormoranes grandes (Phalacrocorax carbo) en Maniños. Una concentración que yo jamás había visto antes en esta zona de la ría. Últimamente parte de los cormoranes que dormían en las torres eléctricas de Neda parecen haberse desplazado hasta la Planta de Gas, en Mugardos. Quizá este hecho pueda tener algo que ver con este bando anormalmente grande.

- Un buen grupo de unos 50 Azulones (Anas platyrhynchos) también en Maniños. La parte sur de la ría fué la primera en la que entró en funcionamiento el sistema de depuración este año. Desde entonces los números de varias acuáticas parecen haber aumentado de manera notable justo en estas riberas. ¿Mera coincidencia?

- Varias Gaviotas cabecinegras (Larus melanocephalus). Es un poco pronto aún para ver gaviotas más escasas (Cana, Hiperbórea, Tridáctila, etc), pero casi todos los años cae alguna.

Balsa de Cormoranes grandes (Phalacrocorax carbo)

Ánades reales (Anas platyrhynchos) en la playa de Maniños

 Gaviota cabecinegra (Larus melanocephalus)

- Una primera avanzadilla de 16 Zampullines cuellinegros (Podiceps nigricollis). Sin duda alguna la acuática más importante de nuestra ría, que tiene aquí uno de sus principales cuarteles de invernada en España.


  Su número en los últimos años ha registrado dos máximos con 138 (2011) y 135 ejemplares (2014) contabilizados en los censos de Enero que todos los años hacemos la Sociedade Galega de Historia natural. Otros años censamos apenas 60 ó 70 Zampullines, aunque quizá se deba a una dispersión del grupo por otras partes de la ría. Lo único que parece claro es su tendencia a concentrarse en Maniños y O Seixo, especialmente por la noche, al igual que hacen los Colimbos grandes, que llegarán a mediados o finales de mes.



     Si en el anterior post las circunstancias favorecían el uso de la cámara bridge (fotos de insectos  y de aves estáticas, con luz aceptable) hoy tuve que recurrir a la reflex, debido a la escasísima luz reinante (os remito a la primera imagen de la entrada).

  Con la nueva 60D, el Tamron parece entenderse de manera fenomenal. Hasta diría que es precisamente en malas condiciones de luz cuando rinde lo mejor de sí. Como siempre, insisto en que las fotos están tomadas desde bastante lejos y muy recortadas, porque estoy encantado con este equipo. Ahora siento que nada está fuera de mi alcance. Para macro o aves muy lejanas, la bridge. Para aves en movimiento o con luz escasa, la reflex. Pero nada se me escapará.


Zampullines cuellinegros (Podiceps nigricollis)

  Bueno, en los próximos días irán llegando todo el mogollón de acuáticas invernantes. Los Silbones llenarán Ortigueira con sus silbidos, en la laguna de Valdoviño aparecerán los bandos de Porrones, cada día menos numerosos, y en la ría de Ferrol serán los Colimbos la especie que suba un poco el caché del humedal. Es tiempo de invernada.

sábado, 1 de novembro de 2014

Unha tarde apacíbel

   Onte, venres, comprobei que as mellores horas para estar na praia son as da sobremesa, debido á case completa ausencia da peste. A baixamar na Frouxeira acentuaba aínda máis a sensación de tranquilidade.


    Nun censo rápido avistaba unhas poucas limícolas, que sobreviven valientemente á invasión masiva e diaria de cans:

- 2 Píllaras douradas (Pluvialis apricaria)
- 10 Píllaras reais (Charadrius hiaticula)
- 14 Píllaras das dunas (Charadrius alexandrinus)
- 8 Pilros tridáctilos (Calidris alba)
- 4 Pilros comúns (Calidiris alpina). Antiguamente invernaban aquí 150-600 alpina todos os anos. Pero a finais dos noventa, cando se puxo de moda o de vir pasear os cans pola praia, comezou o proceso de declive da especie, que agora forma bandadas só nos pasos.


Píllaras das dunas (C. alexandrinus) e Pilros comúns (C. alpina)

  A Píllara das dunas é a única limícola reprodutora na Frouxeira. Pola contra, a Píllara dourada compórtase exclusivamente coma especie migrante, aparecendo entre finais de Setembro e primeiros de Novembro principalmente. Coas vagas de frío sempre hai invasións delas, acompañando outras especies típicas como as Avefrías, pero apenas sedimentan durante uns días.

Píllaras douradas (Pluvialis apricaria). Ad (abaixo) e xuv (arriba)

   Onte atopábame dous exemplares inusualmente confiados (ou cansos) de píllara dourada. Descansaban na desembocadura do pequeno río Magno, un durmideiro histórico de limícolas na praia até que as botaron de alí.


Foto: Canon SX50 Focal: 215 mm    F: 6,5    V: 1/160 seg    ISO: 320

    No sistema dunar, as grandes charcas que se forman nas depresións máis húmidas durante o inverno están aínda secas.


    Se remata axiña este verán tardío hanse encher en poucos días, e conformarán hábitats moi ricos en vida até secarse no próximo verao.


   Favorecidas sen dúbida por este tempo tan agradábel moitas libeliñas patrullaban incansablemente os seus territorios a carón destas charcas. Chamoume a atención a abondancia do Lavacú de Fonscolombe (Sympetrum fonscolombii) que, literalmente, aparecía por todo o sistema dunar, mesmo a parte de dunas móviles máis próximas á praia.


   Segue a parecerme asombroso que un ser tan pequeno coma unha libeliña realice auténticas migracións desde o sur de Europa até o centro, pero así é no caso desta especie. Reprodúcese en dúas xeneracións, empregando para tal fin augas estancadas.

 Lavacú de Fonscolombe (Sympetrum fonscolombii), femia

 Son animais moi territoriais e activos. Pousaban a miúdo nas partes areentas dos camiños e logo saían en voo de vixiancia.


    Precisamente, nun deses voos, un Lavacú cometeu o erro de subir máis do debido, xusto cando pasaba por aló unha libélula moito máis grande (Anax imperator ou Aeshna cyanea, supoño) que a capturou inmediatamente. Igual que faría un Falcón pequeno, a enorme libélula arrincoulle as ás nun segundo á desafortunada sympetrum, que caeron lentamente polo ar. Nunca vira antes unha escea de predación entre odonatos de diferente tamaño.
   Estiven a seguir durante un rato varios exemplares destas grandes libeliñas cos binóculos pero non fun quén de as identificar.

Lavacú de Fonscolombe (Sympetrum fonscolombii), macho

  Unha tarde apacíbel. Haberá que visitar a Frouxeira a estas horas logo, o único momento do día en que o ébola canino non está moi presente, polo visto.

Fontes empregadas para odonatos:
"Guía das Libélulas de Galicia" (2001), M.A. Fernández-Martínez, Calros Silvar
" Guía de los insectos de Europa" (2006) M.Chinery
Blogue "Libeliñas de Galicia". Anxos Romeo, Martiño Cabana