Seguidores e seguidoras

martes, 29 de setembro de 2026

Primera ciclogénesis del año

    Uno de los términos que el  siglo XXI ha incorporado a nuestro vocabulario es el de "ciclogénesis explosiva"; denominación más científica para definir al temporal de toda la vida. Hoy ha entrado la primera del otoño en Galiza, aunque no va a ser especialmente intensa. De hecho sólo está activada alerta amarilla en la mayor parte del territorio.

Avisos meteorológicos de Meteogalicia

    Por desgracia el episodio de lluvias va a ser breve y en dos días volverá el tiempo seco. Pero hoy me di una vuelta rápida por la ría de Ferrol para ver si había novedades con este cambio a viento del sur. 

Desembocadura del Belelle (Neda)
Sony RX10 III (focal 24 mm)  ISO:200   V:1/125   F:2,8
   
   Sigo practicando composición y me he dado cuenta que cometía un error por influencia de los libros sobre fotografía pensados para sensores grandes. Con un sensor pequeño es tontería cerrar el diafragma para que enfoque diferentes planos, pues ya lo hacen de serie. Ahora hago al revés. Lo abro para desenfocar un primer plano o un fondo que no interesa y que la imagen quede menos "plana" (además ayuda con una mejor exposición). Cierto que los bordes van a quedar peor en formato completo pero si publico la imagen recortada a 800 píxeles de lado corto casi ni se nota. Recordemos que esta cámara salió al mercado con un precio de 1600 euros (en 2014!). Por algo sería.

Ensenada de A Gándara (Narón/Ferrol)
Sony RX10 III (focal 30 mm)  ISO:100   V:1/200  F:2,8

 Como novedad ornitológica ha aparecido la primera garceta grande de la temporada invernal. Pude fotografiarla mientras descansaba posada en un pino junto a una garcilla bueyera. Esta foto sería inimaginable hace veinte o treinta años. Hoy ambos ardeidos son especies comunes y familiares para todos. Alucinante.

Garceta grande (Ardea alba) y garcilla bueyera (Ardea ibis)

    Al gavión atlántico lo veo con otros ojos desde que descubrí su reproducción en el astillero de Navantia. Y he empleado el verbo "descubrir" porque en este caso sí me parece adecuado. Confirmar un episodio de cría y documentarlo es descubrir algo. Al elanio azul de San Sadurniño no lo "descubrí". Me lo encontré, que no es lo mismo. Angel Couce descubrió al avetorillo como reproductor (probable) en la laguna de Doniños, tras una serie de pacientes visitas realizadas con esa intención. Para mí eso es descubrir algo en términos ornitológicos.
       Aprovecho para pedir que si alguien sube citas de un bicho que he visto yo antes digáis simplemente "observado previamente" o "anteriormente" por Xabi Prieto, no "descubierto por". Me parece más apropiado si hablamos de aves en paso o divagantes.

Gavión atlántico (Larus marinus)
Sony RX10 III (focal 600 mm)  ISO:400   V:1/160  F:4

   Terminamos con una gaviota cabecinegra joven. Otra acuática de presencia relativamente reciente en las rías del norte gallego.

Gaviota cabecinegra (Icthyaetus melanocephalus)
Sony RX10 III (focal 600 mm)  ISO:800   V:1/320  F:4

Gaviota cabecinegra (Icthyaetus melanocephalus)
Sony RX10 III (focal 600 mm)  ISO:800   V:1/160  F:4
 
  Aprovecho que éste es un blog personal para pedir ayuda con un tema doméstico. Tengo la ventana del dormitorio cerrada desde hace una semana porque se bloqueó el accionamiento. El seguro no me lo cubre y todas las empresas a las que he llamado me han dado largas. Si alguien de Ferrol conoce a quien pueda solucionarme el problema estaría muy agradecido.

domingo, 27 de setembro de 2026

Pájaros comunes

   Ayer había echado de menos el equipo grande. Por la buscarla pintoja y por un ruiseñor bastardo que se posó muy cerca al que no pude fotografiar. Así que hoy llevé la OM-1 con el 300 f:4 a Moeche. Debido a esa ley de la física universal que es la "Ley de Murphy", no había presencia de migrantes. 

 Sí había invernantes recién llegados, como este bisbita pratense:

Bisbita pratense (Anthus pratensis)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:2500   V:1/500   F:4
   
    Podéis consultar la humilde lista de aves observadas aquí. De todas formas después de hacer mi paseo habitual suelo dar una vuelta en coche por toda la zona hasta San Xurxo de Moeche. Y siempre aparecen cosillas interesantes, como este escribano soteño, que en Galiza bien podríamos denominar "escribano hortelano", debido a sus claras preferencias por dicho biotopo (en la costa le encantan también los sistemas de dunas grises).

Escribano soteño (Emberiza cirlus)

  La curruca capirotada es probablemente uno de los cinco o diez paseriformes omnipresentes en cualquier transecto donde haya superficie forestal. Encontré un ejemplar bastante confiado. 

Curruca capirotada (Sylvia atricapilla)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:640   V:1/160   F:4

    Cuando el bicho está cerca la OM-1 y el 300 f.4 van como un tiro. No se espera otra cosa.

Curruca capirotada (Sylvia atricapilla)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:640   V:1/160   F:4

Curruca capirotada (Sylvia atricapilla)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:640   V:1/160   F:4

     Lo malo de llevar la cámara "grande" (que no me escuchen los reflexivos) es que tienes que cambiar de objetivo cada dos por tres. Algo que no apetece si está lloviendo, por ejemplo.

San Xurxo de Moeche
OM-1 + Panasonic 14-42 mm  f.5,6   ISO:1000   V:1/200   F:6,3
 
  Para tomar la foto anterior paré el coche en la carretera con las luces de emergencia. No sé si fueron las luces pero cuando me di la vuelta tenía una manifestación de vacas curiosas junto al coche.

Vacas en Moeche
OM-1 + Panasonic 14-42 mm  f.5,6   ISO:1250   V:1/250   F:6,3

  Y está lloviendo en septiembre. Algo que hace cuarenta años no sería noticia pero en 2026 tristemente lo es. El paso de un frente anuncia lluvias para los próximos tres días, pero eso no llegará para cortar la insólita sequía que estamos pasando en Ferrol. Es necesario que llegue uno de esos trenes de borrascas, que dicen los meteorólogos, o esto se va a poner muy negro.

sábado, 26 de setembro de 2026

Paxarada terrestre en migración

   Pola miña experiencia, os mellores lugares para observar paseriformes en migración son os próximos ao litoral ou ben os situados en áreas montañosas. O val do Xubia, semioculto entre montes do piso colino, semella un entorno pouco propicio para que sedimenten as aves. Porén, sempre hai oportunidade de avistar algúns paxaros típicos.

Val do Xubia en Moeche
Sony RX10 III focal (40 mm equiv.)   ISO:100  V:1/13   F:3,5

    Estou aprendendo composición e revelado en tomas de paisaxe coa Sony RX10 III. Non sei por qué, pero esta cámara semella ter a "curva de aprendizaxe" máis complexa de todas cantas cámaras tiven ou teño. Nas bridge de sensor pequeno o proceso de revelado era moi doado, e nos equipos grandes (Olympus OM-1/Pana G7) case non hai que facer nada. Coa Sony teño moito que aprender.

Val do Xubia en Moeche
Sony RX10 III focal (70 mm equiv.)   ISO:100  V:1/13   F:3,5

  As fotos panorámicas están tomadas cunha técnica tan pouco ortodoxa como é apoiar a cámara sobre unha saca de lentellas no capó do coche e disparar con autodisparo.

As Regas (Moeche)
Sony RX10 III focal (75 mm equiv.)   ISO:100  V:1/13   F:3,5

      Afortunadamente semella que as "noites tropicais" remataron este ano. De madrugada As regas acollíame cunha fresca temperatura de 9ºC (o termómetro do carro marca sempre algo menos).

Termómetro ao mencer

As Regas (Moeche)
Sony RX10 III focal (70 mm equiv.)   ISO:100  V:1/25   F:3,5

  A continuación cito algunhas das especies observadas/detectadas na última semana nas Regas:
  • 2 Noiteboas cincentas (Caprimulgus europaeus). Día 19/09/2026
  • 2 Picanzos vermellos (Lanius collurio). Día 19/09/2026
  • 1 Folosa manchada (Locustella naevia). Observada hoxe
  • Cetia das ribeiras (Cettia cetti). Escoitado e observado tanto o día 19/09/2026 coma hoxe
  • 1 Papuxa de cabeza negra (Curruca melanocephala). Escoitada 19/09/2026
  • Papuxa común (Curruca communis). Semella que hai un pico importante de paso. Observadas en case todas as visitas destes últimos días. Unha especie que sempre gosto de ver porque me lembra aos anos oitenta, cando era reprodutora común na comarca ferrolá. Igual que a folosa manchada, outro paseriforme actualmente extinto coma reprodutor
  • 1 Rousinol común (Luscinia megarrhynchos). Escoitado reclamo o día 19/09/2026
  • Papamoscas negro (Ficedula hypoleuca). Un "clásico" de setembro, fácil de ver nesta época
  • 1 Pica das árbores (Anthus trivialis). Día 19/09/2026. Xa chegaron tamén as primeiras picas dos prados (Anthus pratensis), cun grupiño de 10 ex observado ontes en Santa Mariña do Monte (San Sadurniño).

Folosa manchada (Locustella naevia). Imaxe moi recurtada
Sony RX10 III focal (200 mm equiv.)   ISO:200  V:1/160   F:4

Folosa manchada (Locustella naevia). Imaxe moi recurtada
Sony RX10 III focal (200 mm equiv.)   ISO:200  V:1/160   F:4

Papamoscas negro (Ficedula hypoleuca)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:640  V:1/1000   F:4

Papamoscas negro (Ficedula hypoleuca)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:640  V:1/1000   F:4

Papuxa común (Curruca communis). Toma moi recurtada
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:400  V:1/500   F:4
  
     O sábado pasado volvía observar outra parella de corzos.


Parella de corzos (Capreolus capreolus)
Toma documental desde 400 m
 
   Sempre me pregunto como serían As Regas antes da eucaliptización. Coñecín Moeche no ano 1987 pero en décadas anteriores tivo que ser tremenda a riqueza en biodiversidade dese val. Non teño probas pero tampouco dúbidas.


As Regas (Moeche)

venres, 25 de setembro de 2026

Desconectando en Forcadas

 Sigo bastante indignado por lo sucedido esta semana. Las personas que vivimos activamente en gallego estamos muy acostumbradas a esas faltas de respeto y a esas actitudes protofascistas, pero me duele especialmente que lo hagan cuando cedes parte de tu tiempo para ayudar a los propios vecinos.

 Hoy tocaba desconectar y me acerqué al embalse de As Forcadas, para documentar fotográficamente el nivel tan bajo que tiene: un 36% de la capacidad. Me decía Eloi Saavedra que llegó a tener un 17% hace años pero yo desde luego nunca lo había visto así.

Embalse de As Forcadas (Valdoviño). Cola de Vilaboa

  Todas las fotos panorámicas fueron tomadas con la Sony RX10 y autodisparo sobre trípode. He subido las imágenes a tamaño monitor (1080 píxeles de lado corto). Podéis verlas a tamaño completo haciendo dos clics, tal como he explicado anteriormente.

Embalse de As Forcadas (Valdoviño). Loiravella

Embalse de As Forcadas (Valdoviño). Cola de Vilaboa

    El bajo nivel permite descubrir cosas que habían quedado sepultadas bajo el agua, como el viejo puente sobre el río situado bajo el puente moderno.

Antiguo puente sobre el río (en primer plano)
  
  O una pista que comunicaba Candaíl con Cadaval.

Pista ahora emergida
 
 Habrá que guardar estas fotos, por su valor histórico. Esperemos que no se repita muy a menudo.

Embalse de As Forcadas (Valdoviño). Cola de Vilaboa


Embalse de As Forcadas (Valdoviño). Candaíl

  En eBird podéis consultar la humilde lista completa que he subido (aquí). Enumero únicamente las acuáticas presentes hoy:
  • 7 Ánades reales (Anas platyrhynchos)
  • 22 Cercetas comunes (Anas crecca)
  • 1 Andarríos chico (Actitis hypoleucos)
  • 1 Andarríos grande (Tringa ochropus)
  • 4 Zampullines chicos (Tachybaptus ruficollis)
  • 24 Cormoranes grandes (Phalacrocorax carbo)
  • 5 Garzas reales (Ardea cinerea)
  • 1 Martín pescador (Alcedo atthis)

Cormoranes grandes (Phalacrocorax carbo)

    Después de ver las listas en otros embalses de la provincia esperaba más chicha, la verdad. Eso sí, vi algo extraordinario: un zampullín chico que llevaba un pez. Sí, un pez! Probablemente boga de río (Pseudochondrostoma polylepis). Y esto es noticia en un embalse donde todas las capturas que había visto antes eran de cangrejo americano.

Zampullín chico (Tachybaptus ruficollis)

   Pude fotografiar un martín pescador en el quinto pino. Menos mal que la Sony permite recortar muchísimo las imágenes....

Martín pescador (Alcedo atthis). Toma muy recortada, desde 265 m

  Terminamos con unas fotos que tomé la semana pasada con el equipo grande.

Chochín (Troglodytes troglodytes)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f.4   ISO:5000   V:1/1000   F:4

Chochín (Troglodytes troglodytes)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f.4   ISO:5000   V:1/1000   F:4

xoves, 24 de setembro de 2026

2026, a convivencia imposíbel

  O século XXI está a converterse nun pesadelo para todas as persoas que respectamos as normas de convivencia. Nun ataque de tolemia decidín volver a presentarme coma vogal a miña escaleira, nunha populosa comunidade de viciños da que mesmo fun presidente.

  Hai uns días colgaba dous cartaces así:


  Duraron dous telediarios. Os principais afectados (procedentes de certo país latinoamericano) arrincáronos ao día seguinte. Se nas fabelas de Bogotá non teñen esas obrigacións non as han ter aquí, faltaría máis!

  Esta tarde poñía outros cartaces informativos por un problema relativo á pechadura do portal. Desta volta no idioma propio do noso país e cooficial. Ao cabo dunha hora estaban vandalizados:



    O feito de que a persoa escrebese "castellano", en vez de "español" deume unha pista de quén pode ser. E pensar que lle fun cambiar a persiana...

  En fin. O mundo vaise é merda. E non é culpa nin de Ayuso, nin de Trump, nin de Sánchez, nin de Bildu nin de Abascal. O mundo vaise á merda porque temos o que merecemos. Non hai máis.

venres, 18 de setembro de 2026

Peneireiro cincento (Elanus caeruleus)

  Esta mañá quería voltar a Forcadas con Manolo Rei pero estaba pecho de néboa, así que abortamos misión. Nos campos de Santa Mariña do Monte había maior visibilidade así que ficamos por aló.

OM-1 + Panasonic 14-42 mm  f.5,6   ISO:1600   V:1/100  F:5

     Para as tomas de paisaxe deixeille a Manolo a OM-1 (a ver se non as escarallei ao revelar).

OM-1 + Panasonic 14-42 mm  f.5,6   ISO:400   V:1/60  F:5,5

   O peneireiro cincento segue por alí e aproveitei para ensinarllo a Manolo, porque é unha rapina abraiantemente fermosa. Por desgraza tamén moi fuxidía.

Peneireiro cincento (Elanus caeruleus)

  Polo menos puiden explicarlle ao meu acompañante moitas cousas interesantes desta especie, cada vez menos rara polo extremo norte. Por exemplo o seu costume de peneirar no aire, semellante ao noso lagarteiro eurasiático (Falco tinnunculus).

Peneireiro cincento (Elanus caeruleus) peneirando


  A maioría das imaxes están recurtadísimas. Eu nin me dei conta que tiña o duplicador 1,4x no maleteiro e disparei todo coa focal fixa de 300 mm, moi xusta. Para estas cousas non hai coma unha bridge de focal gorda, pois había luz de sobra para traballar con ISO baixo.

Peneireiro cincento (Elanus caeruleus) pousando en poste

Peneireiro cincento (Elanus caeruleus) en voo

  Houbo un momento en que o tiñamos a contra luz, mas bastante perto. Semellaba tranquilo da nosa presenza. E xusto apareceron de frente un carro mais un tractor, asustándoo inmediatamente. Algo parecido ao que me pasou co cuco hai uns día. É o malo de estar nunha pista con tránsito frecuente.

Peneireiro cincento (Elanus caeruleus)

 Afortunadamente logo volveu pousar noutro sitio próximo e tomamos unhas últimas fotos de despedida para non amolalo máis. Ésta é a única que quedou decente, logo de recurtala un mogollón e probar diferentes revelados.

Peneireiro cincento (Elanus caeruleus)
OM-1 + Zuiko 300 mm  f:4   ISO:200   V:1/800   F:4

  Gosto máis da que logrou Manolo desde a mesma posición, tamén moi recurtada. Especialmente por esa textura sedosa. Nótase a man de quen é fotógrafo de verdade (o ollo quedou niquelado, macho).

Peneireiro cincento (Elanus caeruleus)
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  f:6,3   ISO:640   V:1/1000   F:7,1

    Máis cousas. Na zona hai moitas soltas de perdiz rubia. Dá non sei qué velas medio perdidas por aqueles prados de pasto/sega (non sei qué demo comerán aparte do pienso que botan ao gando).

Perdiz rubia (Alectoris rufa)

  Cando xa voltabamos para Ferrol cruzou a estrada unha femia de corzo perseguida por un macho en celo.Nestes casos vólvense medio tolos e nin te ven.

Corzo (Capreolus capreolus) macho en carreira

Corzo (Capreolus capreolus) "derrapando"

   A femia desapareceu nunha bouza eo macho quedou uliscando.

Corzo (Capreolus capreolus) 

  Por estas cousas é recomendábel non gardar a cámara ata que chegas á "civilización".