Seguidores e seguidoras

sábado, 6 de maio de 2023

Pigargo europeo, unha ameaza para a fauna autóctona

   O pasado mes de agosto, a asociación GREFA soltaba unha vintena de pigargos europeos (Haliaeetus albicilla) na costa asturiana. Segundo eles a especie estaba presente na Península a finais do século XIX, aínda que case toda a comunidade científica deu esa información como errónea e basada en certos equívocos ou imprecisión de autores clásicos. Pero eles consideraban o "Proyecto Pigargo" coma un proxecto de reintrodución. Sen embargo, o que están a facer é a INTRODUCIÓN dunha especie alóctona e moi perigosa para a fauna autóctona. Explicou a fondo todo isto o prestixioso biólogo David Álvarez no seu blogue "Naturaleza cantábrica".

 Por desgraza, ún deses pigargos leva días sedimentado na lagoa da Frouseira (Valdoviño), un humidal supostamente protexido. José Ramón Castro Gómez tomou unhas fotos para documentar este episodio que, esperemos, termine coa captura e retirada do exemplar.


   O pigargo é a rapaz máis poderosa de Europa. Grazas ao seu enorme tamaño e forza, pode capturar prácticamente calquer animal da lagoa aínda que básicamente se alimenta de peixes, preas e aves mariñas como corvo mariño cristado, que conta con varias parellas reprodutoras en illotes próximos á lagoa. Ademáis estamos en plena tempada de cría; polo tanto a sua retirada debera ser innegociable por parte da Consellaría de Medio Ambiente, sexa con solución non letal ou letal (a máis rápida e sinxela, obviamente).

Pigargo en voo (apréciase o GPS de seguemento que leva no lombo)

Pigargo en voo (diante del fuxe un lavanco real)

Pigargo europeo (Haliaeetus albicilla) en voo

     Cónstame que xa hai movimento por parte do movimento ecoloxista e están a recopilarse fotos do pigargo en accións de caza. Esperemos que todas as organizacións medioambientalistas deste país se poñan de acordo en breve para solicitar á Xunta a eliminación desta ameaza para a fauna local. 



      Terminamos cunha última foto do pigargo, controlado de perto por un corvo pequeno. Un pigargo que non ten culpa de nada, por seren vítima da irresponsabilidade de GREFA.

Pigargo europeo (Haliaeetus albicilla) vixiado por corvo pequeno

   Durante moitos anos os cazadores e pescadores trouxeron todo canto bicho quixeron para España, enchendo os nosos montes e ríos de especies invasoras, algunhas delas que causaron un dano irreparábel. Resulta preocupante que agora sexa unha asocición "ecoloxista" a que tenta facer exactamente o mesmo.

mércores, 3 de maio de 2023

Brañas de Xestoso, 2ª parte

   Además de los aguiluchos los montes de Xestoso reúnen una buena cantidad de aves más comunes, algunas de las cuales también resultan difíciles de observar en la costa. También hubo alguna sorpresa inesperada. Para que se sitúe el lector o lectora (sobre todo si son de fuera de Galiza) pongo unos mapas de la zona muestreada. Por motivos de seguridad no detallo el punto exacto donde estaban los aguiluchos, que hay mucho coleccionista peligroso:


   Como veis está cerca de lo que se conoce como "dorsal gallega", una serie de pequeñas sierras de baja altitud que recorre el centro del país de sur a norte y que en gran parte hace de frontera natural y política entre las provincias occidentales y las orientales.

Zona muestreada

Pongo la lista con las especies observadas el domingo:

  • 4 Ánades azulones (Anas platyrhynchos) en la Laguna Sacra de Olives
  • 2 Faisanes vulgares(Phasianus colchicus). Escuchados. Obviamente procedentes de suelta
  • + Palomas torcaces (Columba palumbus)
  • 1 Elanio común (Elanus caeruleus). Esta rapaz está en expansión por Galiza y ya cría en la finca de Quintás, situada 36 Km en dirección NE (entre Melide y Palas de rei).
  • Los 4-6 aguiluchos cenizos (Circus pygargus) ya mencionados
  • 1 Gavilán (Accipiter nisus) macho volando sobre la aldea de Xestoso
  • 1 Busardo ratonero (Buteo buteo)
  • 2-3 Cucos comunes (Cuculus canorus)
  • + Cornejas negras (Corvus corone)
  • + Urracas comunes (Pica pica)
  • 1 Arrendajo euroasiático (Garrulus glandarius)

Elanio común (Elanus caeruleus). Foto muy recortada

Elanio común (Elanus caeruleus). Foto muy recortada
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  ISO:320    V:1/800    F:6,3

Gavilán común (Accipiter nisus) macho

  • Numerosas alondras comunes (Alauda arvensis) en su hábitat típico
  • 1 Buitrón (Cisticola juncidis)
  • + Golondrinas comunes (Hirundo rustica) en la aldea de Xestoso
  • Tarabillas europeas (Saxicola rubicola)
  • Gorriones comunes (Passer domesticus)
  • Dos parejas de lavandera blanca (Motacilla alba). Machos cortejando a las hembras
  • + Mirlos comunes (Turdus merula)
  • + Estorninos negros (Sturnus unicolor)

Alondra común (Alauda arvensis)
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  ISO:250   V:1/640    F:7,1

Alondra común (Alauda arvensis)
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  ISO:200   V:1/640    F:6,3

Alondra común cantando en vuelo
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  ISO:200   V:1/800    F:7,1

Alondra común cantando en vuelo (imagen muy recortada)
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  ISO:160   V:1/800    F:7,1

Alondra común (Alauda arvensis)
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  ISO:800   V:1/500    F:8

Bisbita arbóreo (Anthus trivialis) cantando
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  ISO:500   V:1/640    F:8

Bisbita arbóreo (Anthus trivialis) cantando
OM-1 + Zuiko 100-400 mm  ISO:320   V:1/500    F:7,1
  • + Mosquiteros ibéricos (Phylloscopus ibericus)
  • + Currucas capirotadas (Sylvia atricapilla)
  • 1 Curruca zarcera (Curruca communis). Esperaba ver más
  • 1 Curruca rabilarga (Curruca undata) escuchada
  • + Acentores comunes (Prunella modularis)
  • + Chochines paleárticos (Troglodytes troglodytes)
  • + Petirrojos europeos (Erithacus rubecula)
  • 3 Bisbitas arbóreos (Anthus trivialis)
  • + Pinzones vulgares (Fringilla coelebs)
  • + Pardillos comunes (Linaria cannabina)
  • 2 Escribanos trigueros (Emberiza calandra)
  • 3 Escribanos cerillos (Emberiza citrinella), machos cantores. Otra especialidad de la casa
 Terminamos con una serie de escribano cerillo, común en estos montes:

Escribano cerillo (Emberiza citrinella)
OM-1 + Zuiko 100-400 mm   ISO: 1250   V:1/250   F:6,3

  No había mucha luz y tuve que bajar mucho la velocidad para quedarme en un ISO bajo. Llegué a disparar con 1/80 seg, quedando la foto sin trepidación gracias al estupendo estabilizador de imagen de la OM-1 (que este cacharro no es una bridge y ya pesa).

Escribano cerillo cantando
OM-1 + Zuiko 100-400 mm   ISO: 800   V:1/125    F:7,1

Escribano cerillo (Emberiza citrinella)
OM-1 + Zuiko 100-400 mm   ISO: 400   V:1/80    F:7,1

    Uno de los rasgos diagnósticos de la especie es el obispillo pardo, característica que se aprecia incluso a gran distancia y que lo diferencia del escribano soteño, por ejemplo.

Escribano cerillo mostrando obispillo

Escribano cerillo cantando
OM-1 + Zuiko 100-400 mm   ISO: 640   V:1/125    F:7,1

Escribano cerillo (Emberiza citrinella)
OM-1 + Zuiko 100-400 mm   ISO: 800   V:1/160    F:7,1

   Espero que os hayan gustado estas entradas sobre las Brañas de Xestoso.

martes, 2 de maio de 2023

Brañas de Xestoso, 1ª parte: aguiluchos cenizos (Circus pygargus)

   El domingo aproveché un viaje a Santiago para volver a las Brañas de Xestoso en compañía de José Ramón Castro. Este espacio natural, a caballo entre los ayuntamientos de Silleda y Forcarei (provincia de Pontevedra), es una muestra de cómo eran los montes gallegos antes de la eucaliptización. Alternando con prados y cultivos, abundan extensos brezales y tojales atlánticos, hábitats casi desaparecidos en la franja litoral.


Paisajes de las Brañas de Xestoso
Sony RX10 III focal 65 mm equiv   ISO:200    V:1/320     F:9

  La desaparición de estos hábitats tuvo como consecuencia la extinción del aguilucho cenizo en gran parte de Galiza, donde pasó de 800-1548 parejas censadas en 2002 a sólo 172-287 en 2019, según datos de Xabier Vázquez Pumariño. Por tanto observar un aguilucho cenizo reproductor es hoy algo casi imposible en la costa gallega. Su pequeña población reproductora se concentra en algunas comarcas llanas del interior y áreas montañosas bien conservadas, como las Brañas de Xestoso, a donde llegan a finales de marzo o abril para retornar a África en julio y agosto.

Aguilucho cenizo (Circus pygargus) macho

  En Galiza una gran proporción de machos son melánicos, aunque éste que pude fotografiar anteayer no tenía esa característica.

Aguilucho cenizo (Circus pygargus) macho

    Durante nuestra visita cubrimos una superficie aproximada de unas 350-400 hectáreas, recorriendo pistas o caminos al oeste, sur y este de la "Lagoa Sacra de Olives". En total observamos dos parejas de cenizo, que incluso podrían ser tres diferentes (difícil de confirmar en una visita de sólo una mañana).

Pareja de aguiluchos cenizos (Circus pygargus) ciclando al mediodía

   No tuve mucha suerte y todas las fotos fueron lejanas o a contraluz, pero con la OM-1 pude hacer capturas en vuelo sin problemas, mientras Jose Ramón se peleaba infructuosamente con su P1000 (cada cosa es para lo que es).

Hembra de aguilucho cenizo (Circus pygargus)


Pareja de aguiluchos cenizos (Circus pygargus)

Hembra de cenizo en su hábitat

  Lo mejor fue cuando observamos en directo como un macho entregaba una presa (micromamífero, seguramente) a la hembra. Maniobra que pudimos observar en dos ocasiones a la misma pareja.

Hembra sale a recoger ofrenda del macho

Macho con captura a punto de entregar

Hembra portando ya la captura

Macho llevando otra presa con la hembra detrás

   Por supuesto vimos más cosas pero quedan para el segundo capítulo. El aguilucho cenizo bien merece una entrada propia, dada la situación de declive alarmante en que se encuentra. Una situación que ha llevado a los expertos a solicitar que pase de la categoría "vulnerable" a "en peligro de extinción" en el catálogo gallego de especies amenazadas.

Aguilucho cenizo (Circus pygargus). Foto a contraluz muy editada con Lightroom

   Terminamos con una foto del hábitat típico del aguilucho en Galiza y una de sus amenazas al fondo de la imagen: los parques eólicos, un negocio promovido especialmente por el Partido Popular que ha devastado los montes gallegos. Ahora que vienen la elecciones municipales ningún aficionado a la Naturaleza debiera entregar su papeleta al partido responsable de la eucaliptización y de la destrucción de nuestros montes. No viene mal recordar esto para los despistados.

Hábitat del aguilucho cenizo con eólicos al fondo