Fin de año en la ría de Ortigueira

   Hoy acompañaba a Fran Tornero Iranzo y Javi Rodríguez Cantil en una visita guiada a la ría de Ortigueira, por aquello de acabar el año bicheando. Mientras intentaba explicarles un poco como funciona aquello tuve tiempo de contar algunas cosillas, que os pongo a continuación:

- 5 Colimbos grandes (Gavia immer) en la ría central
- 2 Somormujos lavancos (Podiceps cristatus)
- 8-9 Zampullines cuellinegros (Podiceps nigricollis)
- 1 probable Zampullín cuellirrojo (Podiceps auritus) que no pudimos confirmar.
- 3 Garcetas grandes (Egretta alba). No fuimos a Ladrido.
- 15 Espátulas (Platalea leucorodia)
- 2 Barnaclas carinegras (Branta bernicla)
- 1065 Silbones (Anas penelope). No fué un censo muy preciso pero puede servir de orientación. Ya he comentado que últimamente parecen haber cambiado sus costumbres. Creo que el reciente aumento en el número de embarcaciones de pesca y recreo en la ría central ha podido influir en que ahora escojan el canal próximo a la vía del tren durante la bajamar. La verdad es que así se cuentan mucho mejor. Durante la pleamar el tradicional reposadero de san Claudio parece haber perdido importancia frente al de la ensenada de A Lagarea/Cuíña, donde hoy se concentraba el 90 % de la silbonada.
- 198+ Rabudos (Anas acuta)
- 63 Cucharas (Anas clypeata). No visitamos Mera.
- 0 Negrones (Melanitta nigra). Inaudito.
- 1 Archibebe oscuro (Trinta erythropus)
- 73 Archibebes comunes (Trinta totanus)
- 89 Archibebes claros (Tringa nebularia) en Cuíña. Faltarían los de Ladrido, Feás, Mera y San Claudio para completar el censo, de los más complicados que hay en esta ría.
- 380-390 Correlimos comunes (Calidris alpina)

 Me despido con unas fotos de Colimbos, que hoy se portaron y tuvieron consideración con mis invitados:

   Uno de ellos mostraba unas preocupantes marcas en la garganta y la cabeza; quizá heridas de un aparejo de pesca. En algún momento parecía verse incluso un sedal saliendo del pico.

   Afortunadamente consiguió pescar sin problemas. Esperemos que se recupere pronto.

Colimbo grande (Gavia immer)

  Y con las imágenes de una de nuestras invernantes más emblemáticas despedimos el año y damos la bienvenida a 2016. Esperemos que traiga algo más de suerte que éste, caramba....

Parruleando na Frouxeira e... Mergullón real (Podiceps auritus)!!!

   A lagoa de Valdoviño segue con un nível medio-normal, axeitado para a observación de acuáticas.
Esta mañá, na compaña de Pepín Rivera, estivemos fotografando anátidas, das que hai agora unha diversidade interesante: Asubiador (Anas penelope), Pato culler (Anas clypeata), Lavanco (Anas platyrhynchos), Frisado (Anas strepera), Cerceta (Anas crecca), Pato chupón (Aythya ferina), Pato cristado común (Aythya fuligula), Pato cristado americán (Aythya collaris) e Pato bastardo (Aythya marila), destacando especialmente os parrulos mergulladores do xénero aythya, dada a tendencia regresiva que se está a dar no noso país e en xeral no contexto peninsular.

  Sen embargo o meu obxectivo era obviamente localizar o Mergullón real (Podiceps auritus) que acharan antonte Pablo e Antonio. Poño unha foto testemuñal.

 Mergullón real (Podiceps auritus)

   Ésta é a miña primeira observación da especie aquí, aínda que xa fora observada por un colega da SGHN a principios dos anos noventa ou finais dos oitenta, non lembro ben (Juan I. Díaz da Silva, comunicación persoal). Esperemos que aguante uns días ata os censos de Xaneiro.

   Tamén había polo menos un Mergullón de pescozo negro (Podiceps nigricollis), que xa é máis habitual na lagoa, sen chegar a ser común desde logo.

Mergullón de pescozo negro (Podiceps nigricollis)

   Cada día cobran máis importancia os modestos pero regulares continxentes invernantes de parrulos mergulladores do xénero Aythya, en severo declive no contexto peninsular. Se nos anos oitenta censábanse por centos en numerosas localidades galegas agora apenas superan o centenar en tres ou catro sitios (Encoro da Fervenza, Ría de Vigo, A Frouxeira e algunha que non lembro agora). O declive parece que tamén foi gordo en humidais importantes españois.
   Como curiosidade na lagoa de Gallocanta (Aragón) chegaron a formarse concentracións de ata 100.000! A.ferina naqueles anos oitenta. Unhas cifras realmente mareantes.

  A verdade é que hoxe daba gosto ver a variedade de anatídeas que descansaban perto do illote da Lapela. Os asubíos delataron axiña a presenza dos fermosos Patos asubiadores:

 Pato asubiador (Anas penelope, drta.)

  O Pato cristado americán, de procedencia neártica, volveuse en especie regular na zona de Ferrol. Din os entendidos destas cousas que son exemplares salvaxes non fuxidos de coleccións.

 Pato cristado americán (Aythya collaris)

   Hoxe censaba 100 Patos chupóns, un número bon para estes tempos de "crise ornitolóxica", máis aínda tendo en conta o benigno do inverno, un factor que inflúe moito nestas cousas.

 Pato chupón (Aythya ferina) macho

 A quen máis me prestou pillar foi a esta femia de Pato bastardo:

   Podemos comparar as femias das distintas especies de Aythya nas seguintes imaxes. Atención sobre todo á forma da cabeza e por suposto á ampla mancha branca na base do peteiro (ollo, que algunhas femias de A.fuligula teñen moito branco tamén)

 Femias de Aythya fuligula (Esda.) e Aythya marila (Drta.)

Esta fuligula non ten branco pero pode telo

 Femias de Aythya ferina (esda.) e Aythya marila (drta.)

 Pato bastardo (Aythya marila) femia

Bando de Galiñolas (Fulica atra) na parte Sul da lagoa

  En canto se abra o período hábil para censar haberá que facer a lagoa en primeiro lugar, antes de que suba o nivel da auga e as aves sexan máis difíciles de avistar.

A Frouxeira, 24-Decembro-2015

   Esta mañá visitaba a praia e o sistema dunar da Frouxeira co amigo Juan Gómez Escariz (a pesares de ter aínda un obsoleto equipo reflex é boa persoa...).

  Ambos os dous comprobamos a tristura que nos ofrece o medio natural nestes últimos tempos, pois o transecto dunhas tres horas foi realmente pobre en observacións. Apenas uns poucos paseriformes comúns e moito tempo de soidade absoluta. Menos mal que os dous somos locuaces e tivemos conversa de sobra.

  A praia aportou unhas cifras de limícolas que seguramente serán parecidas ás dos censos, que comezan nunha semana:

- 38 Píllaras cincentas (Pluvialis squatarola)
- 44 Pilros tridáctilos (Calidris alba)
- 4 Pilros comúns (Calidris alpina). Lonxe quedan aquelas cifras de 300-600 alpina dos anos noventa. Claro que daquela a peste aínda tiña unha presenza testemuñal nas praias da comarca. O alarmante declive da especie en Valdoviño só é comparábel ao acontecido na ría de Ortigueira, aínda que alí as causas son outras moi diferentes.
- 1 Virapedras (Arenaria interpres). Probablemente un exemplar desprazado desde os pontos de invernada tradicionais situados na costa rochosa próxima de Meirás e Ponta Frouxeira.

 Píllaras cincentas (Pluvialis squatrola)

 Virapedras (Arenaria interpres) entre píllaras

Grupo de Pilros tridáctilos (Calidris alba) en hábitat típico

 Nas depresións intradunares levantamos 4-5 Becacinas (Gallinago gallinago) e unha parella de Escribentas das canaveiras (Emberiza schoeniclus), quizá da subsp lusitanica, reprodutora na localidade. Unha parella de Choias alegrounos un pouco a mañá.

Choia de bico vermello (Pyrrhocorax pyrrhocorax)

  Por certo, informábame hoxe Pablo Gutiérrez da aparición dun Mergullón real (Podiceps auritus) na lagoa. En canto teña tempo haberá que ir facerlle unha visita.